Một góc trung tâm thành phố Đà Nẵng - đô thị năng động, hội nhập và phát triển của khu vực miền Trung. Ảnh Lê Thảo
Đối ngoại trong tư duy phát triển mới
Trong suốt tiến trình cách mạng Việt Nam, đối ngoại luôn đồng hành cùng đối nội, góp phần tạo dựng môi trường hòa bình, tranh thủ nguồn lực bên ngoài phục vụ sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Bước vào giai đoạn phát triển mới, tư duy của Đảng về công tác đối ngoại tiếp tục được bổ sung, hoàn thiện và nâng lên tầm cao mới.
Nghị quyết số 06-NQ/TW lần đầu tiên xác định đối ngoại là nhiệm vụ “trọng yếu, thường xuyên” bên cạnh quốc phòng và an ninh. Đây không chỉ là sự phát triển về nhận thức lý luận mà còn phản ánh yêu cầu thực tiễn trong bối cảnh hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng. Đối ngoại không còn chỉ là công cụ hỗ trợ phát triển mà trở thành một phương thức quan trọng để bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc, mở rộng không gian phát triển, nâng cao vị thế đất nước và góp phần định hình môi trường quốc tế thuận lợi cho sự phát triển bền vững.
Nghị quyết 06 nhấn mạnh yêu cầu kết hợp chặt chẽ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại; giữa nội lực và ngoại lực; giữa đối ngoại Đảng, ngoại giao Nhà nước và đối ngoại nhân dân; giữa ngoại giao chính trị với ngoại giao kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ. Đây chính là cơ sở để các địa phương chủ động phát huy vai trò của đối ngoại trong phát triển kinh tế - xã hội.
Đối với Đà Nẵng, là trung tâm kinh tế, văn hóa, khoa học - công nghệ của miền Trung, cửa ngõ ra biển của Hành lang kinh tế Đông - Tây, Đà Nẵng hội tụ nhiều điều kiện để trở thành điểm kết nối khu vực và quốc tế. Những định hướng phát triển mới của thành phố đặt ra yêu cầu phải khai thác hiệu quả hơn nữa các nguồn lực bên ngoài, mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế, nâng cao chất lượng hội nhập và tận dụng những cơ hội từ cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư.
Trong bối cảnh đó, đối ngoại không chỉ là hoạt động giao lưu hay hợp tác đơn thuần mà đã trở thành một trong những động lực quan trọng để hiện thực hóa khát vọng phát triển của thành phố. Mỗi chương trình hợp tác quốc tế, mỗi dự án đầu tư, mỗi hoạt động xúc tiến thương mại, khoa học - công nghệ hay văn hóa đều góp phần mở rộng không gian phát triển và tạo thêm nguồn lực cho Đà Nẵng trên hành trình vươn lên.
Thực tiễn những năm gần đây cho thấy công tác đối ngoại và hội nhập quốc tế đã thực sự trở thành một động lực phát triển của thành phố. Giai đoạn 2021-2025, Đà Nẵng đã thiết lập quan hệ hợp tác với 60 địa phương thuộc 24 quốc gia, ký kết hơn 120 thỏa thuận hợp tác quốc tế và đón tiếp trên 3.000 đoàn khách quốc tế đến làm việc, tìm hiểu cơ hội hợp tác, đầu tư. Những kết quả đó không chỉ góp phần nâng cao vị thế đối ngoại của thành phố mà còn tạo nền tảng quan trọng để Đà Nẵng mở rộng không gian phát triển trong giai đoạn mới.
Đối ngoại mở đường cho những động lực tăng trưởng mới
Một trong những điểm nhấn nổi bật của Nghị quyết 06 là xác định đối ngoại phải trở thành động lực mở ra không gian và cơ hội phát triển mới. Điều này đặc biệt phù hợp với yêu cầu phát triển của Đà Nẵng trong giai đoạn hiện nay.
Trong nhiều năm qua, thành phố đã chủ động triển khai ngoại giao kinh tế, mở rộng quan hệ hợp tác với nhiều quốc gia, vùng lãnh thổ, tổ chức quốc tế và các tập đoàn kinh tế lớn. Những hoạt động xúc tiến đầu tư, thương mại, du lịch đã góp phần nâng cao vị thế của thành phố trên bản đồ kinh tế khu vực, thu hút nguồn vốn đầu tư nước ngoài, tạo việc làm và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.
Tuy nhiên, trong giai đoạn phát triển mới, yêu cầu không chỉ là thu hút đầu tư mà còn phải lựa chọn những nguồn lực chất lượng cao, phù hợp với định hướng phát triển bền vững. Đây là tinh thần mà Nghị quyết 06 nhấn mạnh khi yêu cầu chuyển trọng tâm từ “thu hút” sang “chọn lọc” và nâng cao chất lượng các nguồn lực phục vụ các đột phá chiến lược.
Đà Nẵng ưu tiên thu hút các dự án công nghệ cao, đổi mới sáng tạo, công nghiệp bán dẫn, trí tuệ nhân tạo, công nghệ số, logistics hiện đại, năng lượng xanh và các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao. Những ngành nghề này không chỉ mang lại nguồn lực tài chính mà còn góp phần nâng cao chất lượng tăng trưởng, thúc đẩy chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
Hiệu quả của ngoại giao kinh tế ngày càng được khẳng định rõ nét. Giai đoạn 2021-2025, thành phố đã cấp phép cho 797 dự án đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) với tổng vốn đăng ký hơn 1,07 tỷ USD, tập trung chủ yếu vào các lĩnh vực công nghệ cao, logistics, du lịch và dịch vụ chất lượng cao. Cùng với đó, kim ngạch xuất nhập khẩu của thành phố trong giai đoạn này đạt khoảng 41 tỷ USD. Những con số trên cho thấy đối ngoại không chỉ góp phần quảng bá hình ảnh địa phương mà còn trực tiếp tạo lập nguồn lực cho tăng trưởng và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo hướng hiện đại.
Đặc biệt, việc xây dựng Trung tâm tài chính quốc tế và Khu thương mại tự do đang mở ra một không gian phát triển hoàn toàn mới cho Đà Nẵng. Năm 2025, thành phố đã triển khai nhiều hoạt động đối ngoại chuyên sâu nhằm hiện thực hóa các mục tiêu chiến lược này; riêng công tác ngoại giao kinh tế đã tổ chức 23 đoàn công tác ra nước ngoài, tăng 17,4% so với năm trước, tập trung vào các thị trường và đối tác tiềm năng liên quan đến tài chính quốc tế, đổi mới sáng tạo, công nghệ cao, trí tuệ nhân tạo, công nghiệp bán dẫn và logistics. Đây là những bước đi cụ thể nhằm chuyển hóa lợi thế vị trí địa lý thành lợi thế phát triển trong kỷ nguyên hội nhập sâu rộng.
Không chỉ dừng lại ở ngoại giao kinh tế, Nghị quyết 06 còn nhấn mạnh vai trò của ngoại giao khoa học - công nghệ. Đây là một trong những điểm mới mang tính đột phá của tư duy đối ngoại trong giai đoạn hiện nay.
Đà Nẵng đang từng bước khẳng định vị thế là trung tâm đổi mới sáng tạo của khu vực miền Trung. Việc tăng cường hợp tác quốc tế trong nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và kết nối với các trung tâm đổi mới sáng tạo hàng đầu thế giới sẽ giúp thành phố tiếp cận những tri thức mới, công nghệ mới và mô hình phát triển tiên tiến.
Đối ngoại vì thế không chỉ góp phần huy động nguồn vốn mà còn mở ra những cơ hội tiếp cận tri thức, công nghệ và các xu hướng phát triển mới của thế giới. Đây chính là nguồn lực đặc biệt quan trọng để Đà Nẵng hiện thực hóa mục tiêu phát triển nhanh và bền vững trong những thập niên tới.
Xây dựng thương hiệu quốc tế cho thành phố bên sông hàn
Trong thời đại toàn cầu hóa, sức mạnh của một địa phương không chỉ được đo bằng quy mô kinh tế mà còn bằng hình ảnh, uy tín và sức hấp dẫn trong mắt bạn bè quốc tế. Vì vậy, xây dựng thương hiệu quốc tế cho thành phố trở thành một nội dung quan trọng của công tác đối ngoại.
Nghị quyết 06 nhấn mạnh yêu cầu phát huy sức mạnh mềm của văn hóa Việt Nam, đẩy mạnh ngoại giao văn hóa, lan tỏa hình ảnh đất nước, con người Việt Nam ra thế giới. Đối với Đà Nẵng, đây là lợi thế rất lớn.
Thành phố bên sông Hàn từ lâu đã được biết đến là một trong những điểm đến hấp dẫn của khu vực châu Á với môi trường sống thân thiện, hạ tầng hiện đại, cảnh quan thiên nhiên đẹp và chất lượng quản trị đô thị ngày càng được nâng cao. Những sự kiện mang tầm quốc tế như Lễ hội pháo hoa quốc tế Đà Nẵng, các diễn đàn hợp tác kinh tế, du lịch và đầu tư đã góp phần quảng bá hình ảnh thành phố năng động, sáng tạo và hội nhập.
Bên cạnh ngoại giao văn hóa, đối ngoại nhân dân cũng đóng vai trò quan trọng trong việc xây dựng hình ảnh địa phương. Những hoạt động giao lưu văn hóa, hợp tác giáo dục, kết nối cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài, hợp tác giữa các tổ chức xã hội, doanh nghiệp và nhân dân các nước đã tạo nên những nhịp cầu hữu nghị bền vững, góp phần tăng cường hiểu biết và tin cậy lẫn nhau.
Những năm gần đây, Đà Nẵng đã không ngừng mở rộng mạng lưới quan hệ hợp tác quốc tế, tạo dựng vị thế ngày càng rõ nét trên trường quốc tế. Sau thành công của Diễn đàn các thành phố hữu nghị và hợp tác, thành phố đã thiết lập và duy trì quan hệ với khoảng 50 địa phương thuộc 24 quốc gia và vùng lãnh thổ. Mạng lưới hợp tác ngày càng rộng mở không chỉ góp phần tăng cường giao lưu nhân dân, thúc đẩy hợp tác văn hóa, giáo dục, du lịch mà còn tạo thêm những kênh kết nối quan trọng để thu hút đầu tư, thương mại và quảng bá hình ảnh Đà Nẵng năng động, thân thiện, hội nhập sâu rộng với khu vực và thế giới.
Trong thời gian tới, Đà Nẵng cần tiếp tục phát huy lợi thế của một thành phố đáng sống, một trung tâm du lịch và dịch vụ quốc tế để xây dựng thương hiệu riêng trên bản đồ khu vực. Cùng với phát triển kinh tế, thành phố cần chú trọng quảng bá các giá trị văn hóa, lịch sử, con người và bản sắc riêng của mình; đồng thời đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong công tác thông tin đối ngoại, nâng cao hiệu quả truyền thông quốc tế.
Để thực hiện thành công những mục tiêu đó, cần phát huy sức mạnh tổng hợp của cả hệ thống chính trị, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại, tăng cường phối hợp giữa các ngành, các cấp và cộng đồng doanh nghiệp. Đối ngoại phải thực sự trở thành sự nghiệp của toàn dân, toàn xã hội, đúng như tinh thần Nghị quyết 06 đã xác định.
***
Nghị quyết số 06-NQ/TW đã mở ra một tư duy mới về công tác đối ngoại trong kỷ nguyên phát triển mới của đất nước. Đối ngoại không chỉ là cầu nối hội nhập mà còn là động lực kiến tạo không gian phát triển, góp phần nâng cao vị thế quốc gia và hiện thực hóa khát vọng phát triển đất nước phồn vinh, hạnh phúc.
Đối với Đà Nẵng, việc phát huy vai trò tiên phong của đối ngoại có ý nghĩa đặc biệt quan trọng trong quá trình xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do, trung tâm đổi mới sáng tạo và cực tăng trưởng của cả nước. Khi đối ngoại thực sự gắn kết chặt chẽ với phát triển kinh tế - xã hội, khoa học - công nghệ, văn hóa và con người, thành phố sẽ có thêm những động lực mới để bứt phá, mở rộng không gian phát triển và khẳng định vị thế của mình trong khu vực và trên trường quốc tế.
Chú thích:
Cổng thông tin điện tử Thành phố Đà Nẵng: https://cttdt.danangportal.gov.vn/vi/w/da-nang-day-manh-ngoai-giao-kinh-te-huy-dong-nguon-luc-cho-phat-trien-ben-vung?utm_source=chatgpt.com
Tiến sĩ Trần Ngọc Nhiều (HVCTKV III)