Trong bối cảnh chuyển đổi số đang phát triển mạnh mẽ trên các lĩnh vực, việc ứng dụng công nghệ thông tin và trí tuệ nhân tạo (AI) vào hoạt động của hệ thống chính trị là yêu cầu tất yếu và có ý nghĩa đặc biệt hơn đối với hoạt động của MTTQ Việt Nam.
Nhận thức sâu sắc ý nghĩa đó, thời gian qua, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng xác định ứng dụng CNTT và chuyển đổi số là một trong những khâu đột phá trong đổi mới nội dung, phương thức hoạt động của Mặt trận trong giai đoạn hiện nay. Vì vậy, Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp trên địa bàn thành phố tập trung hình thành hệ sinh thái số phục vụ hoạt động với việc triển khai hiệu quả “Cổng Mặt trận số”, vận hành trang cộng đồng: Fanpage Mặt trận, “Zalo OA Mặt trận Đà Nẵng” và cổng thông tin điện tử của MTTQ Việt Nam thành phố kết nối với các nền tảng số của thành phố (“Cổng 1022”); tổ chức đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng số, kỹ năng ứng dụng trí tuệ nhân tạo cho đội ngũ cán bộ Mặt trận từ thành phố đến xã, phường; phát động các phong trào thi đua ứng dụng công nghệ thông tin, tạo chuyển biến rõ nét trong nhận thức và việc làm cụ thể của đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp.
Thông qua nền tảng số, việc tiếp nhận ý kiến, kiến nghị trực tiếp của Nhân dân, nắm bắt dư luận xã hội được thực hiện thường xuyên trên không gian mạng. Tất cả các ý kiến đều được số hóa, cập nhật và theo dõi trên hệ thống, góp phần nâng cao tính minh bạch, giảm thiểu độ trễ trong xử lý thông tin. Nếu như trước đây, việc nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân chủ yếu thông qua các hội nghị định kỳ, thì nay Mặt trận đã chuyển từ “nghe dân nói theo kỳ” sang “lắng nghe Nhân dân theo thời gian thực” trên không gian số. Người dân có thể sử dụng điện thoại thông minh để phản ánh trực tiếp các vấn đề phát sinh trong đời sống hằng ngày. Điều này không chỉ mở rộng phạm vi tham gia của người dân mà còn nâng cao trách nhiệm giải quyết của các cơ quan chức năng, góp phần củng cố niềm tin của Nhân dân.
Bên cạnh đó, hệ thống Fanpage, zalo OA, cổng thông tin điện tử của Mặt trận thành phố trở thành kênh tương tác xã hội hiệu quả với hàng triệu lượt truy cập. Hệ thống văn bản điện tử giúp 100% ý kiến cử tri được chuyển tải nhanh chóng, chính xác. Các nhóm Zalo cộng đồng trở thành “cánh tay nối dài” của Mặt trận tại cơ sở. Việc khai thác dữ liệu từ các nền tảng như Cổng góp ý 1022 của thành phố giúp nâng cao chất lượng theo dõi, giám sát và phản biện xã hội của Mặt trận.
Dù đạt được những kết quả tích cực, thực tế công tác tiếp nhận ý kiến, kiến nghị của cử tri và Nhân dân vẫn còn những khó khăn, thách thức như: Hệ thống dữ liệu còn phân tán, thiếu chuẩn hóa, chưa liên thông đồng bộ; công tác phân tích, dự báo dư luận xã hội còn hạn chế do thiếu công cụ thông minh; một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế về kỹ năng số; thông tin trên môi trường mạng phức tạp, khó kiểm chứng, tiềm ẩn nguy cơ bị lợi dụng; cơ chế phản hồi, theo dõi kết quả giải quyết kiến nghị chưa thực sự khép kín…
Những hạn chế trên đặt ra yêu cầu phải có cách tiếp cận mới, mang tính hệ thống, đồng bộ và đột phá hơn trong thời gian tới. Theo đó, với phương châm: “Dữ liệu làm trung tâm - Công nghệ làm công cụ - Sự hài lòng của Nhân dân làm thước đo”, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng xác định sẽ tập trung vào một số giải pháp sau đây:
Thứ nhất, tập trung hoàn thiện ứng dụng AI để tự động phân tích, phân loại và giám sát việc giải quyết kiến nghị; triển khai hệ thống “Cổng tiếp nhận ý kiến cử tri” qua mã QR cá nhân hóa để quá trình phản ảnh ý kiến, kiến nghị của người dân được thuận tiện, dễ dàng nhất. AI sẽ tự động tổng hợp, phân loại, đề xuất cơ quan, người có thẩm quyền giải quyết, hỗ trợ quá trình theo dõi, giám sát kết quả giải quyết, trả lời và tự động thông tin cho cử tri khi có kết quả giải quyết của cấp có thẩm quyền. Đồng thời, hỗ trợ việc đánh giá chất lượng các buổi tiếp xúc cử tri với đại biểu Quốc hội và HĐND các cấp... từng bước hình thành hệ thống “trợ lý số” hỗ trợ cán bộ Mặt trận.
Thứ hai, tích hợp hoàn thiện hệ sinh thái số trên cổng thông tin điện tử “MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng” đảm bảo liên thông dữ liệu giữa khối MTTQ Việt Nam thành phố với Đảng và chính quyền để tăng tính tương tác đa chiều, tạo niềm tin cho người dân khi phản ảnh, kiến nghị được theo dõi chặt chẽ, kết quả giải quyết được công khai minh bạch. Đồng thời, đẩy mạnh công tác đào tạo chuyên sâu để nâng cao kỹ năng số cho đội ngũ cán bộ Mặt trận các cấp đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong giai đoạn mới.
Từ thực tiễn địa phương, kiến nghị Ủy ban Trung ương MTTQ Việt Nam chủ trì nghiên cứu xây dựng Hệ thống dữ liệu tập trung và Bản đồ số ý kiến cử tri toàn quốc. Điều này sẽ giúp Ủy ban MTTQ Việt Nam các cấp không chỉ “nghe dân nói” mà còn nhận diện nhanh chóng, chính xác các vấn đề Nhân dân bức xúc để tham gia giải quyết hoặc giám sát kịp thời.
Thực tiễn cho thấy, chuyển đổi số không chỉ là công cụ hỗ trợ mà đang trở thành phương thức mới để phát huy dân chủ, củng cố niềm tin và tăng cường sự đồng thuận xã hội.
Với quyết tâm chính trị cao, tinh thần đổi mới sáng tạo và sự đồng hành của Nhân dân, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Đà Nẵng tin tưởng rằng việc đẩy mạnh chuyển đổi số sẽ góp phần quan trọng nâng cao chất lượng hoạt động của hệ thống Mặt trận các cấp, phát huy sức mạnh khối đại đoàn kết toàn dân tộc, đóng góp tích cực vào sự nghiệp xây dựng và phát triển địa phương trong giai đoạn mới./.