KHƠI DẬY SỨC DÂN LÀM NÊN NHỮNG ĐỔI THAY TỪ CƠ SỞ

Một trong những dấu ấn nổi bật sau 10 năm thực hiện Cuộc vận động là phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm” ngày càng đi vào thực chất. Nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng thành quả phát triển mà từng bước khẳng định vai trò chủ thể, trực tiếp tham gia và đóng góp vào những công việc chung của cộng đồng.  Trong 10 năm, Mặt trận các cấp đã vận động 6.329 hộ dân hiến hơn 1,48 triệu m² đất và đóng góp 40.534 ngày công để xây dựng đường giao thông, nhà văn hóa, trường học, công trình thủy lợi và nhiều công trình thiết yếu khác. Mỗi phần đất hiến, mỗi ngày công đóng góp đều thể hiện tinh thần trách nhiệm, sự đồng thuận và niềm tin của Nhân dân đối với chủ trương phát triển của địa phương. Từ sự chung sức của Nhà nước và Nhân dân, diện mạo nông thôn từng bước khởi sắc. Đến nay, toàn thành phố có 41/70 xã đạt chuẩn nông thôn mới, trong đó có 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới nâng cao và 3 xã đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu. Những kết quả đó là minh chứng sinh động cho sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc khi được phát huy từ cơ sở. Không chỉ chung tay xây dựng kết cấu hạ tầng, Nhân dân còn tích cực tìm hướng phát triển kinh tế, giúp nhau thoát nghèo, vươn lên làm giàu chính đáng. Mặt trận các cấp phối hợp vận động người dân chuyển đổi cơ cấu kinh tế, ứng dụng khoa học - kỹ thuật, phát triển các mô hình tổ hợp tác, hợp tác xã, kinh tế vườn - trang trại, kinh tế rừng, kinh tế biển, du lịch cộng đồng… phù hợp với điều kiện từng địa bàn.

Toàn thành phố hiện có 764 hợp tác xã với khoảng 239.500 thành viên, tạo việc làm cho 18.545 lao động, thu nhập bình quân khoảng 72 triệu đồng/người/năm. Nhiều mô hình kinh tế đã phát huy hiệu quả, tạo việc làm tại chỗ, nâng cao thu nhập, góp phần ổn định đời sống và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Cùng với phát triển kinh tế, công tác chăm lo người nghèo, gia đình chính sách và các đối tượng yếu thế luôn được Mặt trận các cấp quan tâm. Trong 10 năm, Quỹ “Vì người nghèo” các cấp vận động hơn 576 tỷ đồng; riêng chương trình xóa nhà tạm, nhà dột nát huy động hơn 145,6 tỷ đồng, hỗ trợ xây mới và sửa chữa 3.564 nhà. Quỹ Cứu trợ thành phố vận động hơn 275 tỷ đồng, kịp thời hỗ trợ hàng chục nghìn gia đình bị ảnh hưởng bởi thiên tai, hỏa hoạn, dịch bệnh. Đằng sau những con số là nghĩa tình của cộng đồng. Mỗi sự đóng góp, dù lớn hay nhỏ, đều góp phần giúp những hoàn cảnh khó khăn có thêm điều kiện ổn định cuộc sống, vươn lên; qua đó lan tỏa tinh thần “tương thân tương ái”, “lá lành đùm lá rách”, củng cố niềm tin và sự gắn bó trong cộng đồng dân cư.

Nếu phát triển kinh tế tạo nền tảng vật chất thì đời sống văn hóa, tình làng nghĩa xóm và tinh thần cộng đồng chính là những giá trị tạo nên sức bền của mỗi khu dân cư. Hằng năm, tỷ lệ gia đình đạt danh hiệu “Gia đình văn hóa” trên địa bàn thành phố đạt trên 90%; thôn, tổ dân phố đạt danh hiệu văn hóa trên 88%. Ngày hội Đại đoàn kết toàn dân tộc được tổ chức thường niên, trở thành dịp để Nhân dân gặp gỡ, chia sẻ, biểu dương những gia đình, cá nhân tiêu biểu và cùng bàn bạc, thống nhất những công việc chung của cộng đồng. Đặc biệt, phong trào xây dựng “Tộc văn hóa” tiếp tục phát huy nét đẹp riêng, góp phần kết nối các giá trị truyền thống với xây dựng đời sống văn hóa mới. Đến nay, có 1.842 lượt tộc họ được công nhận danh hiệu “Tộc văn hóa”. Nhiều dòng tộc tích cực vận động con cháu chấp hành chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước; giữ gìn đạo đức, truyền thống gia đình; thực hiện tốt công tác khuyến học, khuyến tài và đóng góp xây dựng quê hương.

Tinh thần hiếu học cũng được lan tỏa từ mỗi gia đình đến dòng tộc và cộng đồng. Trong 10 năm, Mặt trận và các tổ chức thành viên đã vận động hỗ trợ 336.102 lượt học sinh, sinh viên, với tổng kinh phí hơn 168 tỷ đồng, góp phần tiếp sức đến trường, hạn chế tình trạng học sinh bỏ học và động viên con em nỗ lực học tập, rèn luyện. Từ gia đình, dòng họ đến khu dân cư, những giá trị văn hóa truyền thống được tiếp nối bằng những việc làm cụ thể. Tình làng nghĩa xóm ngày càng được củng cố; các hoạt động cộng đồng ngày càng phong phú, góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh ngay từ cơ sở. Bảo vệ môi trường cũng từng bước trở thành việc làm thường xuyên của cộng đồng. Mặt trận các cấp tổ chức nhiều hoạt động tuyên truyền, ra quân vệ sinh môi trường, nạo vét kênh mương, khơi thông cống rãnh, tổng vệ sinh sau thiên tai; đồng thời duy trì, nhân rộng nhiều mô hình như “Khu dân cư xanh - sạch - đẹp”, “Thôn, tổ dân phố không rác”, “Tuyến đường tự quản sáng - xanh - sạch - đẹp”, “Ngày Chủ nhật xanh”, “Ngôi nhà của pin”… Điều đáng ghi nhận là nhận thức và hành động của người dân có sự chuyển biến tích cực, từ “được vận động” sang “tự giác thực hiện”. Bảo vệ môi trường không còn chỉ là hoạt động theo đợt mà từng bước trở thành thói quen, trách nhiệm của mỗi gia đình và cộng đồng dân cư. Một khu dân cư đoàn kết không chỉ là nơi có cảnh quan sạch đẹp, đời sống văn hóa lành mạnh mà còn phải là nơi bình yên, an toàn và phát huy dân chủ.

Trong 10 năm, Mặt trận các cấp phối hợp với lực lượng Công an tổ chức 47.912 buổi tuyên truyền pháp luật, 785 lớp tập huấn, tập trung vào các nội dung phòng, chống ma túy, tệ nạn xã hội, bảo đảm an toàn giao thông, phòng cháy, chữa cháy, an ninh mạng… Nhiều mô hình tự quản về an ninh, trật tự được xây dựng, duy trì và nhân rộng, phát huy vai trò chủ động của Nhân dân trong phòng ngừa, phát hiện, tố giác tội phạm. Công tác hòa giải ở cơ sở tiếp tục được quan tâm. Toàn thành phố hiện có 2.657 tổ hòa giải với 14.084 hòa giải viên. Nhiều mâu thuẫn, tranh chấp trong nội bộ Nhân dân được phát hiện, hòa giải kịp thời ngay từ cơ sở, góp phần giữ gìn tình làng nghĩa xóm, hạn chế phát sinh điểm nóng, củng cố sự đoàn kết trong cộng đồng. Cùng với giữ gìn an ninh, trật tự, dân chủ ở cơ sở ngày càng được phát huy. Trong 10 năm, MTTQ các cấp tổ chức 2.845 cuộc giám sát chuyên đề và 1.250 hội nghị phản biện xã hội, tập trung vào những vấn đề liên quan trực tiếp đến quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân. Thông qua hoạt động giám sát, phản biện xã hội, Mặt trận ngày càng thực hiện tốt hơn vai trò đại diện, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của Nhân dân; đồng thời góp phần xây dựng Đảng, chính quyền trong sạch, vững mạnh, tăng cường đồng thuận xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân.

Nhìn lại chặng đường 10 năm thực hiện Cuộc vận động, điều có ý nghĩa không chỉ nằm ở những con số, những công trình hay những mô hình đã được xây dựng, mà quan trọng hơn là sự thay đổi trong nhận thức và cách thức Nhân dân tham gia vào công việc chung. Từ hiến đất, góp công xây dựng hạ tầng; giúp nhau phát triển kinh tế, giảm nghèo; chăm lo người yếu thế; giữ gìn môi trường, an ninh, trật tự; tham gia hòa giải ở cơ sở đến giám sát, phản biện xã hội…, người dân ngày càng thể hiện rõ vai trò chủ thể trong xây dựng cộng đồng và phát triển địa phương. Đó chính là giá trị bền vững nhất của Cuộc vận động: khơi dậy sức dân, tập hợp sức dân và biến sức dân thành nguồn lực cho phát triển.

Bước vào giai đoạn 2026 - 2031, Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức vận động, hướng mạnh về cơ sở, lấy khu dân cư làm địa bàn trọng tâm, lấy sự đồng thuận và sự tham gia của Nhân dân làm thước đo hiệu quả hoạt động. Trong đó, chú trọng xây dựng mô hình “Khu dân cư đoàn kết, an toàn, ấm no, hạnh phúc”, khuyến khích mỗi khu dân cư lựa chọn những phần việc cụ thể, thiết thực, phù hợp với điều kiện và nhu cầu thực tế; phát huy vai trò tự quản, tinh thần trách nhiệm và sự chủ động của từng gia đình, từng người dân. Mặt trận các cấp tiếp tục phát huy phương châm “Nhà nước và Nhân dân cùng làm”, vận động Nhân dân tham gia xây dựng nông thôn mới, đô thị văn minh, bảo vệ môi trường, giữ gìn an ninh, trật tự; đồng thời đổi mới phương thức nắm bắt tình hình Nhân dân, tổ chức “Tháng nghe dân nói”, kịp thời tiếp nhận, tổng hợp và phản ánh những ý kiến, kiến nghị chính đáng của Nhân dân đến các cơ quan có thẩm quyền.

Từ những việc làm bình dị trong mỗi gia đình, mỗi dòng họ, mỗi khu dân cư, sức dân đã và đang trở thành nguồn lực quan trọng góp phần xây dựng quê hương. Phát huy sức dân, chăm lo cuộc sống của dân và để Nhân dân thực sự là chủ thể của các phong trào, các cuộc vận động sẽ tiếp tục là nền tảng để MTTQ Việt Nam thành phố đổi mới, nâng cao hiệu quả công tác vận động, tập hợp Nhân dân; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc, góp phần xây dựng thành phố Đà Nẵng ngày càng văn minh, hiện đại, nghĩa tình và hạnh phúc./.

Trâm Uyên