Diện mạo thôn Nam Định khang trang, bình yên trong nhịp chuyển đổi số. Ảnh: KHÁNH HUYỀN
Khi công nghệ về với làng quê
Đến thôn Nam Định (xã Tam Anh), ấn tượng đầu tiên là khung cảnh yên bình, trật tự, đường làng ngõ xóm quang đãng, nhà cửa khang trang. Nhưng điều khiến chúng tôi thực sự bất ngờ, chính là mức độ “số hóa” đã len lỏi sâu vào đời sống thường nhật của người dân nơi đây.
Thôn Nam Định lắp đặt 6 cụm camera an ninh tại nhà văn hóa thôn và các điểm trọng yếu về an ninh trật tự. Hệ thống camera kết nối trực tiếp với công an xã, bí thư chi bộ, trưởng thôn và tổ trưởng tổ an ninh, cho phép theo dõi, giám sát qua điện thoại thông minh. Nhờ đó, các tình huống phát sinh được phát hiện và xử lý kịp thời, góp phần giữ vững bình yên thôn, xóm. Chi bộ thôn còn vận động người dân lắp đặt camera riêng để bảo vệ tài sản gia đình; đến nay, tỷ lệ hộ dân tham gia đạt gần 50%.
Song song với bảo đảm an ninh trật tự, hạ tầng số ở thôn Nam Định cũng được đầu tư đồng bộ. Tỷ lệ hộ dân sử dụng mạng wifi đạt khoảng 90%. Nhiều mặt hàng nông sản của người dân được giới thiệu, quảng bá, giao dịch mua bán qua internet, góp phần kích cầu tiêu thụ và nâng cao giá trị sản phẩm.
Nhà văn hóa thôn trở thành không gian cộng đồng hữu ích khi luôn có điện chiếu sáng vào ban đêm và wifi công cộng. Sau giờ lao động, người dân đến đây tập thể dục, trò chuyện, sử dụng điện thoại thông minh để cập nhật tin tức thời sự, tìm kiếm thông tin về trồng trọt, chăn nuôi, thị trường nông sản.
Xã Chiên Đàn ứng dụng công nghệ trong giải quyết thủ tục hành chính. Ảnh: KHÁNH HUYỀN
Ông Trần Văn Tường, Chủ tịch UBND xã Tam Anh, cho biết toàn xã hiện có 17 thôn, trong đó có 8 thôn đạt chuẩn nông thôn mới kiểu mẫu gồm Mỹ Sơn, Nam Định, Tiên Xuân 1, Tiên Xuân 2, Xuân Ngọc, Đức Bố 1, Trà Lý và Xuân Tân. Đặc biệt, thôn Nam Định được xây dựng theo mô hình nông thôn mới thông minh, ứng dụng công nghệ đã góp phần giúp người dân thay đổi thói quen sinh hoạt, tiếp cận tri thức mới và tăng cường sự gắn kết cộng đồng. Qua đó, diện mạo nông thôn ngày càng khởi sắc, yên bình nhưng không còn “chậm” so với nhịp sống hiện đại.
Tại phường Hòa Xuân, quá trình đô thị hóa cũng diễn ra nhanh chóng, kéo theo không ít thách thức cho sản xuất nông nghiệp, quỹ đất ngày càng thu hẹp, vốn đầu tư cho nông nghiệp công nghệ cao còn lớn, thị trường tiêu thụ thiếu ổn định, lực lượng lao động trẻ gắn bó với nông nghiệp chưa nhiều. Bà Huỳnh Thị Thu, Chủ tịch Hội Nông dân phường Hòa Xuân, cho biết đây là những khó khăn mà địa phương phải đối mặt.
Nhận diện rõ thuận lợi và thách thức, Hội Nông dân phường đã chủ động tham mưu Đảng ủy, phối hợp UBND và các đoàn thể triển khai nhiều giải pháp phù hợp, trong đó lấy chuyển đổi số là một trong những khâu đột phá.
Đến nay, 97% hội viên đã cài đặt và sử dụng app Nông dân Việt Nam, 303 hội viên tham gia bán hàng trên các nền tảng thương mại điện tử. Hội còn tổ chức 3 cuộc thi livestream bán hàng tại các sự kiện như “Ngày hội Hòa Xuân - Ngày mới”, “Tết Việt”, “Hòa Xuân 20 năm đổi mới”. Những phiên livestream không chỉ giúp nông sản địa phương tiếp cận người tiêu dùng nhanh hơn mà còn tạo cơ hội để nông dân làm quen với kỹ năng bán hàng trực tuyến, xây dựng thương hiệu sản phẩm. Từ đó, tư duy sản xuất của nông dân từng bước thay đổi, chuyển từ “làm nhiều” sang “làm thông minh”, gắn sản xuất với nhu cầu thị trường.
Nông thôn thông minh trong điều hành, quản lý
Không chỉ trong sản xuất và đời sống, công nghệ số ngày càng được ứng dụng sâu rộng trong công tác điều hành, quản lý ở cơ sở, góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của chính quyền địa phương. Tại xã Chiên Đàn, ông Lê Văn Ninh, Chủ tịch UBND xã cho hay địa phương đã chủ động xây dựng và vận hành trang thông tin điện tử, fanpage cùng kênh Zalo OA mang tên “Nhịp sống Chiên Đàn” nhằm cập nhật kịp thời các thông tin thời sự, thông báo, văn bản chỉ đạo, điều hành đến người dân và doanh nghiệp.
Tổ công nghệ số cộng đồng và lực lượng đoàn viên xã Nông Sơn xuống tận thôn để hỗ trợ người dân. Ảnh: T. P
Thông qua các nền tảng số này, thông tin được truyền tải nhanh chóng, minh bạch và dễ tiếp cận hơn, giúp người dân chủ động nắm bắt chủ trương, chính sách, đồng thời tăng cường sự tương tác hai chiều giữa chính quyền và nhân dân. Công tác quản lý, điều hành ở cơ sở từng bước được đổi mới theo hướng hiện đại, hiệu quả, đáp ứng yêu cầu phát triển trong thời kỳ chuyển đổi số.
Trong khi đó, xã Nông Sơn là một điểm sáng về cải cách hành chính gắn với chuyển đổi số. Hiện nay, 100% văn bản đi và đến tại xã được xử lý trên môi trường điện tử. Các thủ tục hành chính được công khai minh bạch trên Cổng thông tin điện tử xã và bảng tin điện tử tại trụ sở UBND, giúp người dân thuận tiện tra cứu, theo dõi.
Chủ tịch UBND xã Nông Sơn Lý Xuân Phong nhận định, chuyển biến rõ nhất là tinh thần trách nhiệm phục vụ người dân của đội ngũ cán bộ cơ sở. Nhờ ứng dụng công nghệ, thời gian giải quyết thủ tục hành chính được rút ngắn đáng kể. Xã Nông Sơn đạt 99,95% hồ sơ được giải quyết đúng và trước hạn, hơn 91% hồ sơ được nộp trực tuyến.
Trồng rau công nghệ cao, hướng đi bền vững của phường Hòa Xuân. Ảnh: K.H
Đáng chú ý, xã đã triển khai chi trả các chế độ chính sách qua tài khoản ngân hàng với 335/372 hồ sơ người có công và hơn 1.612/1.875 hồ sơ bảo trợ xã hội. Cán bộ xã cùng 16 tổ công nghệ số cộng đồng xuống tận nhà dân để mở tài khoản, hướng dẫn cài đặt ứng dụng, cập nhật dữ liệu, giúp người dân, nhất là người cao tuổi, từng bước làm quen với ngân hàng số. Địa phương cũng đang thí điểm tiếp nhận phản ánh của người dân qua Zalo OA, qua đó rút ngắn thời gian xử lý và tăng tính tương tác giữa chính quyền với nhân dân.
Không dừng lại ở cải cách hành chính và thanh toán điện tử, xã Nông Sơn còn thúc đẩy ứng dụng công nghệ vào sản xuất nông nghiệp và đời sống. Người dân sử dụng điện thoại thông minh để tra cứu giá cả nông sản, học kỹ thuật canh tác mới hay quảng bá sản phẩm đặc trưng của địa phương trên mạng xã hội. Trong nhịp sống nông thôn khang trang, hiện đại, công nghệ đã hòa vào sản xuất, tư duy mới lan tỏa, để các làng quê tự tin bước tiếp trên hành trình phát triển.