Đổi mới công tác giám sát, phản biện của Mặt trận: Chọn đúng vấn đề, tạo chuyển biến sau giám sát

Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hiệp Đức tổ chức tọa đàm bàn giải pháp nâng cao chất lượng công tác giám sát, phản biện xã hội của Mặt trận và các tổ chức chính trị - xã hội. Ảnh: N.ĐOAN

Vì lợi ích cộng đồng

Từ đầu năm đến nay, thôn Bình Kiều (xã Hiệp Đức) triển khai thi công 4 công trình. Ban công tác Mặt trận thôn đã cử thành viên phối hợp cùng Mặt trận xã giám sát công trình điện chiếu sáng đường quê và Ban giám sát đầu tư của cộng đồng giám sát 3 công trình đang thi công.

Ông Phạm Đình Nghiệp, Trưởng ban công tác Mặt trận thôn Bình Kiều chia sẻ, các công trình hạ tầng khu dân cư như đường giao thông nông thôn, nhà sinh hoạt văn hóa… góp phần phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng nông thôn mới và nâng chất lượng cuộc sống người dân.

Để bảo đảm chất lượng và tiến độ, Ban giám sát đầu tư cộng đồng chủ động theo dõi thực tế tại hiện trường, không chờ người dân phản ánh hoặc đợi công trình hoàn thành mới kiểm tra; tập trung vào từng hạng mục quan trọng ảnh hưởng trực tiếp đến chất lượng công trình, như: chuẩn bị mặt bằng, thi công nền đường, đặt cống thoát nước và hoàn thiện công trình.

Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hiệp Đức đã thành lập 29 Ban giám sát đầu tư của cộng đồng với 147 thành viên, tham gia giám sát 15/19 công trình đầu tư xây dựng trên địa bàn.

Theo ông Nguyễn Đình Bình, Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hiệp Đức, qua giám sát đã phát hiện, kiến nghị chính quyền chấn chỉnh, xử lý những hoạt động đầu tư, thi công chưa đúng quy định, góp phần nâng cao chất lượng công trình, dự án và thực hiện tốt công tác phòng chống tham nhũng, lãng phí.

Tại phường Tam Kỳ, Ban Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam phường thành lập Ban giám sát đầu tư của cộng đồng, giám sát 24 công trình, dự án trên địa bàn năm 2026. Đây là những công trình, dự án trực tiếp phục vụ đời sống dân sinh, nhu cầu bức thiết của nhân dân như xây mới, sửa chữa nhà sinh hoạt các tổ dân phố Tứ Bàn, Xuân Đông nhằm tạo không gian sinh hoạt cộng đồng, đáp ứng nhu cầu hội họp và giao lưu của người dân. Hay nâng cấp, sửa chữa Phủ lỵ Tam Kỳ và Nghĩa trang liệt sĩ Trường Xuân...

Kết quả giám sát cũng ghi nhận sự đồng tình, đánh giá cao của nhân dân đối với các dự án đầu tư như: khớp nối, hoàn thiện hạ tầng giao thông; xây dựng, nâng cấp hệ thống mương thoát nước, góp phần khắc phục tình trạng ngập úng; cải tạo hệ thống kênh mương nội đồng phục vụ sản xuất nông nghiệp; triển khai dự án xóa các điểm lõm điện, bảo đảm cung cấp điện sinh hoạt cho người dân khu vực Trường Xuân (cũ).

Đặc biệt, việc lắp đặt hơn 80 thiết bị tập thể dục thể thao ngoài trời tạo thêm điều kiện để người dân rèn luyện sức khỏe, nâng cao đời sống văn hóa, tinh thần...

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam phường Tam Kỳ Đỗ Tấn Quang chia sẻ, kết quả tổ chức giám sát đã nhận được phản hồi tích cực từ nhân dân khi công trình được đẩy nhanh tiến độ thi công, bảo đảm chất lượng và hạn chế ảnh hưởng đến đời sống dân sinh.

Thành viên Ban giám sát đầu tư của cộng đồng giám sát thi công công trình đường giao thông nông thôn thôn Bình Kiều. Ảnh: Đ.N

Đổi mới cách nhìn và phương pháp tiếp cận

Hơn một năm vận hành chính quyền địa phương 2 cấp cho thấy các quyết sách ngày càng có ảnh hưởng trực tiếp đến đời sống người dân, được Mặt trận các cấp lựa chọn tổ chức phản biện xã hội theo hướng chủ động từ sớm, lấy thực tiễn nhân dân và chất lượng chính sách làm trọng tâm.

Trong các nội dung được Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hòa Tiến tổ chức phản biện xã hội có Đề án xây dựng, phát triển giá trị văn hóa truyền thống, nâng cao chất lượng đời sống văn hóa tinh thần của nhân dân giai đoạn 2026 - 2030 của UBND xã. Thông qua phản biện của Mặt trận góp phần hoàn thiện chính sách và giúp chính quyền nhận diện sớm những bất cập, hạn chế, từ đó tổ chức thực hiện đạt kết quả.

Ông Trà Đình Thứ, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam xã Hòa Tiến chia sẻ, sau mỗi cuộc phản biện, UBND xã đều có văn bản tiếp thu ý kiến góp ý. Mặt trận xã báo cáo kết quả nội dung phản biện cho Thường trực Đảng ủy chỉ đạo thực hiện hiệu quả hơn.

Phó Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Phi Hùng cho rằng, đổi mới công tác giám sát, phản biện xã hội không chỉ là yêu cầu thích ứng với mô hình tổ chức mới, mà còn là cơ hội để Mặt trận khẳng định rõ hơn vai trò đại diện, cầu nối giữa nhân dân với Đảng, chính quyền và tham gia xây dựng nền quản trị gần dân, hiệu lực, hiệu quả.

Đổi mới công tác giám sát, phản biện xã hội trong giai đoạn hiện nay không thể chỉ dừng ở việc điều chỉnh cách thức tổ chức hay tăng thêm số lượng hoạt động, mà trước hết phải đổi mới cách nhìn và phương pháp tiếp cận.

Mặt trận thành phố xác định hướng mạnh hoạt động giám sát vào những vấn đề có tính tồn đọng, kéo dài, liên quan trực tiếp đến quyền lợi của người dân và có nguy cơ làm suy giảm niềm tin nếu chậm được giải quyết. Đây là những vấn đề đôi khi không mới về mặt chính sách nhưng lại rất mới và cấp thiết dưới góc nhìn của người dân, bởi mỗi ngày chậm giải quyết là mỗi ngày quyền lợi của họ tiếp tục bị ảnh hưởng.

Việc chuyển từ “xem xét một vụ việc” sang nhìn nhận đầy đủ tác động xã hội của một vấn đề, nên kiến nghị của Mặt trận cũng không dừng ở việc đề nghị “đẩy nhanh tiến độ” mà hướng đến yêu cầu xác định rõ nguyên nhân, trách nhiệm, thời hạn và giải pháp xử lý; đồng thời theo dõi việc thực hiện đến khi có chuyển biến thực tế.

Đối với hoạt động phản biện xã hội sẽ không dừng ở việc xem xét một dự thảo “đúng hay chưa đúng”, mà cần đi sâu vào câu hỏi chính sách có giải quyết đúng vấn đề thực tiễn, có khả thi khi tổ chức thực hiện và có đem lại lợi ích thực chất cho người dân hay không.

“Điều quan trọng không phải là làm nhiều hơn, mà là lựa chọn đúng vấn đề, giám sát đúng trọng tâm, phản biện từ sớm và theo dõi đến cùng kết quả. Theo đó, chúng tôi lấy những vấn đề nhân dân quan tâm làm điểm xuất phát và sự chuyển biến trong thực tế, sự đồng thuận, niềm tin của nhân dân làm thước đo hiệu quả”, ông Hùng chia sẻ.