PHÁT HUY VAI TRÒ CÔNG ĐOÀN - ĐỘNG LỰC XÂY DỰNG ĐÀ NẴNG PHÁT TRIỂN NHANH, BỀN VỮNG TRONG KỶ NGUYÊN MỚI

Tại thành phố Đà Nẵng, thời gian qua, các cấp Công đoàn đã phát huy tốt vai trò đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của đoàn viên, người lao động; không ngừng đổi mới nội dung, phương thức hoạt động, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội của thành phố. Trong bối cảnh mới, tổ chức Công đoàn không chỉ là chỗ dựa tin cậy của đoàn viên, người lao động mà còn cần tiếp tục khẳng định vai trò là lực lượng đồng hành cùng sự phát triển của thành phố, góp phần khơi dậy khát vọng cống hiến, phát huy nguồn lực con người và tạo động lực hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững.

1. Vai trò của tổ chức Công đoàn trong sự nghiệp xây dựng và phát triển đất nước

Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh luôn khẳng định cách mạng là sự nghiệp của quần chúng. Trong đó, Công đoàn Việt Nam giữ vai trò nòng cốt trong tập hợp, đoàn kết giai cấp công nhân và người lao động, phát huy sức mạnh quần chúng tham gia sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc. Suốt chặng đường gần một thế kỷ hình thành và phát triển, Công đoàn Việt Nam không ngừng khẳng định vị thế là “tổ chức chính trị - xã hội rộng lớn của giai cấp công nhân và của người lao động”, là “cầu nối giữa Đảng, Nhà nước với người lao động; thực hiện tốt chức năng đại diện, chăm lo và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động”, đồng thời tích cực “tham gia quản lý nhà nước, quản lý kinh tế - xã hội”, “tuyên truyền, vận động đoàn viên, người lao động nâng cao trình độ, kỹ năng nghề nghiệp” [1], góp phần thực hiện thắng lợi các mục tiêu phát triển đất nước.

Kế thừa và phát triển tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh, Đảng ta luôn xác định xây dựng giai cấp công nhân hiện đại, lớn mạnh là nhiệm vụ có ý nghĩa chiến lược trong sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tiếp tục nhấn mạnh yêu cầu “xây dựng giai cấp công nhân Việt Nam hiện đại, lớn mạnh về cả số lượng và chất lượng, có bản lĩnh chính trị vững vàng” [2]; trong đó chú trọng phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn trong đại diện, chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động; đồng thời đổi mới tổ chức, phương thức hoạt động đáp ứng yêu cầu phát triển đất nước trong kỷ nguyên mới, chuyển đổi số và đổi mới sáng tạo.

Quán triệt tinh thần đó, Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, nhiệm kỳ 2026-2031 xác định mục tiêu tiếp tục phát triển đoàn viên, hoàn thiện mô hình tổ chức, nâng cao hiệu quả hoạt động; chăm lo, bảo vệ người lao động; thúc đẩy dân chủ tại nơi làm việc; khuyến khích đổi mới sáng tạo, ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao năng suất lao động và xây dựng lực lượng sản xuất mới [3].

Trên cơ sở quán triệt chủ trương của Đảng và định hướng của Đại hội XIV Công đoàn Việt Nam, Công đoàn thành phố Đà Nẵng đã cụ thể hóa thành những mục tiêu, nhiệm vụ phù hợp với yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới. Đại hội Công đoàn thành phố Đà Nẵng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025-2030 xác định xây dựng tổ chức Công đoàn vững mạnh toàn diện, hoạt động hiệu quả; tiên phong trong chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo, đồng hành cùng doanh nghiệp và người lao động, góp phần xây dựng Đà Nẵng trở thành cực tăng trưởng của cả nước [4]. Đây vừa là mục tiêu, vừa là yêu cầu để các cấp Công đoàn thành phố tiếp tục phát huy vai trò trong xây dựng Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững.

2. Công đoàn thành phố Đà Nẵng đồng hành cùng sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố

Bước vào giai đoạn phát triển mới với mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số, xây dựng trung tâm tài chính quốc tế, khu thương mại tự do và đẩy mạnh chuyển đổi số, Đà Nẵng đứng trước yêu cầu phát huy tối đa nguồn lực con người cho phát triển. Trong bối cảnh đó, vai trò của tổ chức Công đoàn không chỉ dừng lại ở chức năng đại diện, chăm lo và bảo vệ người lao động mà còn trở thành lực lượng đồng hành cùng cấp ủy, chính quyền và doanh nghiệp trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao và nâng cao năng lực cạnh tranh của thành phố.

Đến ngày 31/10/2025, sau hợp nhất, Liên đoàn Lao động thành phố Đà Nẵng quản lý 1.767 công đoàn cơ sở với 216.707 đoàn viên [5]. Quy mô tổ chức cùng lực lượng đoàn viên đông đảo không chỉ khẳng định vị thế của Công đoàn trong hệ thống chính trị mà còn tạo nền tảng để tổ chức thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ đại diện, chăm lo, bảo vệ người lao động, đồng thời huy động sức mạnh của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động tham gia thực hiện các mục tiêu phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Trước hết, Công đoàn tiếp tục khẳng định vai trò là chỗ dựa vững chắc của đoàn viên và người lao động thông qua các hoạt động chăm lo ngày càng thiết thực, hiệu quả. Giai đoạn 2023-2025, các cấp Công đoàn thành phố đã hỗ trợ hơn 82.500 lượt đoàn viên, công nhân, viên chức, lao động với tổng nguồn lực trên 395 tỷ đồng; chương trình “Mái ấm Công đoàn” hỗ trợ xây dựng và sửa chữa 378 căn nhà với kinh phí gần 18,9 tỷ đồng [6]. Những kết quả này không chỉ góp phần cải thiện đời sống vật chất, tinh thần của người lao động mà còn củng cố niềm tin vào tổ chức Công đoàn, tạo động lực để người lao động yên tâm gắn bó với doanh nghiệp, ổn định sản xuất và đóng góp cho sự phát triển của thành phố.

Bên cạnh đó, Công đoàn phát huy hiệu quả vai trò đại diện và bảo vệ quyền, lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động thông qua việc xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ. Năm 2025, có 80% doanh nghiệp tổ chức đối thoại tại nơi làm việc; 86,9% doanh nghiệp ký kết thỏa ước lao động tập thể, trong đó 37% thỏa ước đạt loại B trở lên - cao hơn mức bình quân của cả nước; 100% cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp tổ chức hội nghị cán bộ, công chức, viên chức theo quy định [7]. Đây không chỉ là những con số phản ánh hiệu quả hoạt động của Công đoàn mà còn cho thấy sự chuyển biến tích cực trong xây dựng môi trường làm việc dân chủ, ổn định, góp phần hạn chế tranh chấp lao động, nâng cao sức hấp dẫn của môi trường đầu tư và tạo điều kiện thuận lợi cho phát triển kinh tế.

Đặc biệt, trước yêu cầu phát triển trong kỷ nguyên số, Công đoàn thành phố từng bước chuyển từ mô hình chăm lo truyền thống sang đồng hành xây dựng nguồn nhân lực chất lượng cao và thúc đẩy đổi mới sáng tạo. 6 tháng đầu năm 2026, các cấp Công đoàn đã kết nạp 3.119 đoàn viên mới, thành lập 49 công đoàn cơ sở [8]. Đồng thời, Công đoàn đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số trong quản lý, điều hành; phát động các phong trào thi đua yêu nước, lao động giỏi, lao động sáng tạo; khuyến khích đoàn viên, người lao động phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, nâng cao năng suất và chất lượng lao động. Qua đó, Công đoàn không chỉ thực hiện tốt chức năng đại diện mà còn góp phần hình thành đội ngũ lao động có trình độ, kỹ năng và khả năng thích ứng với yêu cầu của nền kinh tế số, tạo nguồn lực quan trọng cho mục tiêu phát triển nhanh và bền vững của Đà Nẵng.

3. Tiếp tục phát huy vai trò của Công đoàn - động lực xây dựng Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững

Trong kỷ nguyên cạnh tranh bằng tri thức, nguồn lực quan trọng nhất của một địa phương không chỉ là vốn, đất đai hay hạ tầng mà chính là con người. Điều đó cũng đặt ra yêu cầu tiếp tục phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn trong xây dựng đội ngũ người lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Trên nền tảng những kết quả đạt được trong thời gian qua, các cấp Công đoàn thành phố cần tiếp tục đổi mới mạnh mẽ nội dung, phương thức hoạt động theo hướng thực chất, hiệu quả, lấy đoàn viên và người lao động làm trung tâm, đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố trong bối cảnh mới.

Thứ nhất, tiếp tục khẳng định vai trò của Công đoàn trong xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định và tiến bộ; chủ động tham gia hoàn thiện chính sách lao động theo hướng chủ động, kịp thời và hiệu quả. Cùng với việc hướng mạnh hoạt động về cơ sở, Công đoàn cần phát huy tốt vai trò cầu nối giữa người lao động với doanh nghiệp và chính quyền; chủ động tham gia xây dựng, phản biện và giám sát việc thực hiện chính sách, pháp luật về lao động; nâng cao chất lượng đối thoại, thương lượng tập thể và thực hiện dân chủ tại nơi làm việc. Qua đó, góp phần xây dựng quan hệ lao động hài hòa, ổn định, tạo môi trường thuận lợi để doanh nghiệp phát triển bền vững và người lao động yên tâm cống hiến.

Thứ hai, tập trung phát huy vai trò của Công đoàn trong xây dựng đội ngũ công nhân, người lao động đáp ứng yêu cầu phát triển của thành phố. Trong bối cảnh Đà Nẵng đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển công nghệ cao, đổi mới sáng tạo và hội nhập quốc tế, Công đoàn cần tăng cường phối hợp với chính quyền, doanh nghiệp và các cơ sở đào tạo để nâng cao trình độ chuyên môn, kỹ năng nghề nghiệp, kỹ năng số và tác phong công nghiệp cho người lao động. Đồng thời, tiếp tục lan tỏa các phong trào thi đua yêu nước, lao động giỏi, lao động sáng tạo; khuyến khích nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ, phát huy sáng kiến, cải tiến kỹ thuật, góp phần nâng cao năng suất lao động và chất lượng nguồn nhân lực - yếu tố có ý nghĩa quyết định đối với sự phát triển nhanh, bền vững của thành phố.

Thứ ba, nâng cao năng lực tổ chức và đội ngũ cán bộ Công đoàn để đáp ứng yêu cầu phát triển mới của thành phố. Trọng tâm là đẩy mạnh chuyển đổi số trong hoạt động Công đoàn; nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ Công đoàn theo hướng có bản lĩnh chính trị vững vàng, am hiểu pháp luật, có kỹ năng vận động quần chúng, kỹ năng số và tinh thần đổi mới. Mỗi cán bộ Công đoàn cần thực sự gần cơ sở, sát đoàn viên, kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng của người lao động, qua đó củng cố niềm tin của đoàn viên đối với tổ chức Công đoàn và phát huy sức mạnh đoàn kết của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động trong thực hiện các mục tiêu phát triển của thành phố.

97 năm xây dựng và trưởng thành là nền tảng để Công đoàn Việt Nam tiếp tục khẳng định vai trò trong giai đoạn phát triển mới của đất nước. Đối với Đà Nẵng, phát huy vai trò của tổ chức Công đoàn không chỉ là chăm lo, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp, chính đáng của người lao động mà còn là khơi dậy tinh thần sáng tạo, khát vọng cống hiến và sức mạnh của đội ngũ công nhân, viên chức, lao động. Khi mỗi đoàn viên trở thành một chủ thể của đổi mới sáng tạo, mỗi tổ chức Công đoàn thực sự là điểm tựa của người lao động và là cầu nối giữa Đảng, chính quyền với doanh nghiệp, người lao động, Công đoàn sẽ tiếp tục là một động lực quan trọng góp phần hiện thực hóa khát vọng xây dựng Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững, hiện đại và đáng sống.

TS. Lê Thị Ngọc Lệ
Trường Chính trị thành phố Đà Nẵng

TÀI LIỆU THAM KHẢO:

1. Luật Công đoàn Việt Nam năm 2024.

2. Đảng Cộng sản Việt Nam. (2026). Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIV của Đảng tập I. Nhà xuất bản Chính trị Quốc gia Sự thật. tr.123.

3. Nghị quyết Đại hội Công đoàn Việt Nam lần thứ XIV, họp từ ngày 03 - 05/6/2026.

4. Nghị quyết Đại hội Công đoàn thành phố Đà Nẵng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

5,6,7. Báo cáo chính trị Đại hội Công đoàn thành phố Đà Nẵng lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030.

8. Bài “Công đoàn Đà Nẵng nỗ lực đổi mới phương thức vận động phát triển đoàn viên” (đăng trên Báo Lao động điện tử ngày 09/7/2026).