Đổi mới thu hút viện trợ phi chính phủ nước ngoài

Chương trình tập huấn “Phụ nữ tự tin khởi nghiệp sáng tạo trong thời đại số” do Tổ chức Catalsyte+ tài trợ. Ảnh: L.HIỆP

Tại hội thảo quốc tế “Công tác phi chính phủ nước ngoài trong bối cảnh mới hướng đến nền kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và phát triển bền vững” tổ chức ngày 22/10, Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố thông tin, qua hai đợt ký kết, Đà Nẵng đã thiết lập hợp tác với 9 tổ chức phi chính phủ nước ngoài, tổng số tiền cam kết tài trợ đạt 132,5 tỷ đồng.

Chuyển từ chờ đợi sang chủ động đặt hàng

Tại hội thảo, Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Nguyễn Ngọc Bình nêu rõ yêu cầu chuyển quan hệ hữu nghị thành các nội dung hợp tác thực chất, hiệu quả.

Trước những thách thức về biến đổi khí hậu, cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường, công tác đối ngoại nhân dân cần huy động được sáng kiến, công nghệ và nguồn lực quốc tế phục vụ phát triển. Vai trò “người kiến tạo” thể hiện ở việc kết nối cơ quan quản lý với các tổ chức, tạo thuận lợi để dự án triển khai hiệu quả, mang lại giá trị cho cộng đồng.

Với Đà Nẵng, khả năng xây dựng các mô hình hợp tác mới được Phó Chủ nhiệm Ủy ban Công tác về các tổ chức phi chính phủ nước ngoài, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam Nguyễn Ngọc Hùng đặt nhiều kỳ vọng. Ông cho rằng hạ tầng, nguồn nhân lực và tư duy quản trị cởi mở là điều kiện để thành phố trở thành “phòng thí nghiệm thực tiễn” cho các sáng kiến hợp tác thế hệ mới, hình thành mô hình có thể nhân rộng.

Đại diện Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố ký kết biên bản ghi nhớ với hai tổ chức phi chính phủ nước ngoài.

Ảnh: T.CÔNG

Để kết nối tiềm năng ấy với nguồn viện trợ, cách xác định nhu cầu hợp tác cần được đổi mới. Bà Đỗ Thị Kim Dung, quyền Trưởng ban Điều phối viện trợ nhân dân (PACCOM, thuộc Liên hiệp các tổ chức hữu nghị Việt Nam) nhấn mạnh việc chuyển từ thụ động chờ đợi sang chủ động đặt hàng theo nhu cầu. Cách tiếp cận này gắn với quan hệ hợp tác cùng kiến tạo giá trị và xây dựng đối tác dài hạn thay cho các can thiệp đơn lẻ.

Theo bà Dung, Ban Điều phối viện trợ nhân dân đang tiếp tục hỗ trợ hoàn thiện hành lang pháp lý, tháo gỡ vướng mắc về cơ chế tiếp nhận viện trợ phi vật chất. Đây là nội dung Đổi mới thu hút viện trợ phi chính phủ nước ngoài gắn trực tiếp với yêu cầu khai thác nguồn lực tri thức, công nghệ trong các chương trình hợp tác.

Ở cấp địa phương, Phó Chủ tịch Liên hiệp các tổ chức hữu nghị thành phố Huỳnh Thị Thanh An cho biết, đơn vị chủ động rà soát quy hoạch, xác định các bài toán chuyển đổi xanh để kết nối đúng thế mạnh từng đối tác. Trong liên kết giữa Nhà nước, tổ chức phi chính phủ nước ngoài, doanh nghiệp và cộng đồng, nguồn tài trợ quốc tế đóng vai trò “vốn mồi”, góp phần huy động vốn đối ứng và kết nối công nghệ.

Các nội dung ký kết đợt 3 tại hội thảo cũng tập trung vào những nhu cầu cụ thể. Với Quỹ VinaCapital, thành phố hợp tác hướng vào khám sàng lọc, hỗ trợ phẫu thuật tim cho trẻ em, trang thiết bị y tế và nước sạch học đường. Với Tổ chức cứu trợ trẻ em quốc tế, Đà Nẵng tập trung vào các dự án bảo vệ trẻ em, giáo dục, y tế, giảm nghèo và giảm thiểu rủi ro thiên tai.

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Đình Vĩnh (giữa) trao Bằng khen của UBND thành phố tặng tổ chức Catalyste+ (Canada). Ảnh: T.CÔNG

Gắn bảo tồn với sinh kế cộng đồng

Cùng với việc xác định đúng nhu cầu, khả năng duy trì kết quả sau tài trợ là vấn đề được các chuyên gia quan tâm khi bàn về hiệu quả dự án xanh. Chuyên gia kinh tế Tổ chức Catalyste+ Wayne Fernand St. Amour nhấn mạnh yêu cầu chứng minh hiệu quả và khả năng tự duy trì của cộng đồng sở tại.

Ông Wayne Fernand St. Amour dẫn chứng dự án tuần hoàn nước thải đô thị kết hợp tưới tiêu nông nghiệp tại thành phố Cranbrook và ứng dụng trí tuệ nhân tạo giám sát môi trường nuôi trồng thủy sản tại Nova Scotia, Canada. Những ví dụ này gắn giải pháp môi trường với hoạt động sản xuất và khả năng vận hành thực tế. Theo cách tiếp cận được chuyên gia chia sẻ, dự án xanh cần tính đến hiệu quả sử dụng nguồn lực và điều kiện để cộng đồng tiếp tục duy trì mô hình.

Khả năng duy trì và nhân rộng kết quả cũng là trọng tâm trong định hướng hợp tác giai đoạn 2026 - 2031 của Tổ chức quốc tế về bảo tồn thiên nhiên (WWF). Ông Nguyễn Nhật An, Điều phối chương trình Trung Trường Sơn của WWF chia sẻ, WWF hướng tới các chương trình dài hạn, gắn bảo tồn với sinh kế cộng đồng và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của thành phố.

Trong đó, thúc đẩy chuyển đổi xanh tập trung vào giảm phát thải khí nhà kính, kinh tế tuần hoàn, sản xuất và tiêu dùng bền vững. Các sáng kiến hướng đến kết quả đo lường được, duy trì được và có thể nhân rộng. Người dân được tham gia ra quyết định, chia sẻ lợi ích công bằng để cùng quản lý, bảo vệ tài nguyên.

Hỗ trợ máy vi tính, dụng cụ học tập cho trẻ em có hoàn cảnh khó khăn do Tổ chức SAP-VN tài trợ. Ảnh: L.HIỆP

Đặt hợp tác phi chính phủ nước ngoài trong định hướng phát triển của thành phố, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Đình Vĩnh nhấn mạnh yêu cầu gắn vận động viện trợ với mục tiêu tăng trưởng xanh, kinh tế tuần hoàn và bảo đảm an ninh môi trường. Với các lĩnh vực ưu tiên như giảm thiểu rác thải nhựa, bảo tồn hệ sinh thái tự nhiên và ứng phó biến đổi khí hậu, việc tiếp nhận nguồn lực cần bám sát những mục tiêu phát triển mà thành phố đã xác định.

Để các định hướng hợp tác được triển khai hiệu quả, ông Nguyễn Đình Vĩnh yêu cầu các ngành, địa phương nâng cao tinh thần trách nhiệm, sẵn sàng đồng hành, chia sẻ với các tổ chức trong suốt quá trình thực hiện dự án. Thành phố tiếp tục cải cách hành chính, rà soát, rút ngắn thời gian thẩm định, phê duyệt, tạo môi trường hợp tác minh bạch, thuận lợi cho các đối tác quốc tế triển khai và giải ngân nguồn lực tài trợ.

Không đơn thuần “nguồn tài chính” ngắn hạn, Đà Nẵng hướng đến giá trị lâu dài của viện trợ là nguồn tri thức được tiếp nhận, năng lực được nâng lên và những giải pháp tiếp tục vận hành sau tài trợ, đóng góp cho quá trình chuyển đổi xanh của thành phố.