Nghị quyết số 25-NQ/TW – Đưa công tác tư tưởng về cơ sở, từng địa bàn dân cư

Đột phá của Nghị quyết số 25-NQ/TW

Công tác tư tưởng là bộ phận đặc biệt quan trọng trong toàn bộ hoạt động lãnh đạo của Đảng, góp phần xây dựng sự thống nhất trong Đảng, đồng thuận trong xã hội và củng cố niềm tin của Nhân dân. Trong suốt tiến trình cách mạng, công tác tư tưởng luôn đi trước định hướng, đi cùng cổ vũ hành động và đi sau tổng kết thực tiễn, góp phần quy tụ sức mạnh của toàn dân tộc.

Bước vào bối cảnh mới, công tác tư tưởng đứng trước nhiều yêu cầu chưa từng có. Sự phát triển mạnh mẽ của internet, mạng xã hội và trí tuệ nhân tạo làm thay đổi căn bản cách thức con người tiếp nhận, xử lý và chia sẻ thông tin. Không gian mạng trở thành một bộ phận ngày càng quan trọng của đời sống xã hội, nơi thông tin tích cực và tiêu cực, chính thống và sai lệch cùng tồn tại, tác động trực tiếp đến nhận thức, tâm trạng và niềm tin của mỗi người.

Nghị quyết số 25-NQ/TW của Bộ Chính trị thẳng thắn chỉ rõ: “Công tác tư tưởng ở cơ sở chưa theo kịp yêu cầu sau sắp xếp tổ chức bộ máy và tổ chức chính quyền địa phương 2 cấp”. Đây vừa là sự nhận diện đúng một hạn chế, vừa đặt ra yêu cầu phải đổi mới mạnh mẽ tư duy, nội dung và phương thức tiến hành công tác tư tưởng.

Một trong những điểm đột phá của Nghị quyết là: “Chuyển trọng tâm công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư; kết hợp chặt chẽ công tác tư tưởng trên không gian thực với không gian số”. Qua đây, khẳng định cơ sở không chỉ là nơi tiếp nhận và tổ chức thực hiện các nội dung tuyên truyền, mà phải trở thành địa bàn trực tiếp nắm bắt, phát hiện, giải thích và xử lý kịp thời những vấn đề tư tưởng, dư luận xã hội.

Nghị quyết yêu cầu: “Mỗi xã, phường, đặc khu phân công một đồng chí ủy viên ban thường vụ cấp ủy trực tiếp phụ trách, chỉ đạo lực lượng làm công tác tư tưởng, duy trì chế độ sinh hoạt tư tưởng tại thôn, tổ dân phố, khu dân cư”. Công tác tư tưởng đồng thời phải trở thành nội dung bắt buộc trong sinh hoạt chi bộ, hoạt động của Mặt trận Tổ quốc và các tổ chức chính trị - xã hội.

Như vậy, đưa công tác tư tưởng về cơ sở không đơn thuần là chuyển giao thêm nhiệm vụ cho cấp xã. Đó là quá trình đưa sự lãnh đạo của Đảng, thông tin chính thống, hoạt động đối thoại và trách nhiệm giải quyết những vấn đề thực tiễn đến gần Nhân dân hơn.

Yêu cầu đặt ra từ thực tiễn Đà Nẵng

Sau sắp xếp đơn vị hành chính, Đà Nẵng có diện tích 11.859,59 km², dân số 3.065.628 người; có 94 đơn vị hành chính cấp xã, gồm 23 phường, 70 xã và đặc khu Hoàng Sa.[1][2] Không gian thành phố được mở rộng, bao gồm khu vực đô thị, nông thôn, miền núi, biên giới, vùng đồng bào dân tộc thiểu số và hải đảo. Toàn Đảng bộ thành phố có 140.784 đảng viên.[3]

Quy mô địa bàn và sự đa dạng về điều kiện kinh tế, xã hội, văn hóa tạo cho Đà Nẵng nhiều tiềm năng phát triển, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với công tác tư tưởng. Mỗi địa bàn dân cư có những đặc điểm, nhu cầu và phương thức tiếp nhận thông tin khác nhau. Cách tuyên truyền phù hợp với khu vực đô thị trung tâm chưa hẳn đã phù hợp với người dân miền núi, vùng sâu, vùng xa hoặc đồng bào dân tộc thiểu số.

Trong quá trình sắp xếp tổ chức bộ máy và vận hành chính quyền địa phương 2 cấp, người dân quan tâm nhiều đến thủ tục hành chính, đất đai, chế độ, chính sách, việc làm, sinh kế và chất lượng phục vụ của chính quyền cơ sở. Nếu những vấn đề chính đáng trên không được thông tin, giải thích và giải quyết kịp thời, “khoảng trống thông tin” có thể xuất hiện và nhanh chóng bị lấp đầy bởi tin giả, suy diễn hoặc thông tin xuyên tạc.

Theo báo cáo của Thành ủy Đà Nẵng, toàn thành phố có 1.735 cán bộ lãnh đạo chủ chốt cấp xã; trong đó 98% có trình độ đại học trở lên, 87% có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên.[3] Đây là nền tảng quan trọng để tổ chức công tác tư tưởng từ cơ sở.

Công tác tuyên truyền, định hướng dư luận xã hội thời gian qua đạt nhiều kết quả tích cực. Theo Báo cáo số 155-BC/BTGDVTU ngày 29-5-2026 của Ban Tuyên giáo và Dân vận Thành ủy Đà Nẵng, tính đến hết quý I-2026, toàn thành phố tổ chức hơn 1.250 hội nghị quán triệt, tuyên truyền với trên 165.000 lượt người tham dự; các phương tiện thông tin đại chúng và hệ thống truyền thông cơ sở đăng tải hơn 3.500 tin, bài, thông báo, tiếp cận trên 5 triệu lượt người dùng.[4] Tư tưởng cán bộ, đảng viên và Nhân dân nhìn chung ổn định, đồng thuận với chủ trương sắp xếp tổ chức bộ máy và định hướng phát triển thành phố.

Tuy nhiên, năng lực nắm bắt, phân tích và dự báo tình hình tư tưởng ở một số địa bàn chưa đồng đều; việc phát hiện các xu hướng thông tin có lúc chưa kịp thời; khả năng sử dụng công nghệ số và xử lý tình huống truyền thông của một bộ phận cán bộ cơ sở còn hạn chế. Trong số 2.500 cấp ủy viên xã, phường mới, có 103 người có trình độ chuyên môn thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, chiếm 4,12%.[3] Thực tiễn đặt ra là công tác tư tưởng phải được triển khai sát địa bàn, sát đối tượng, gắn với nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ trực tiếp làm việc với Nhân dân.

Nghị quyết số 25-NQ/TW đặt mục tiêu “100% cấp xã có lực lượng làm công tác tư tưởng, hoạt động thường xuyên tại từng địa bàn dân cư; 100% cấp xã kết nối hệ thống thông tin nguồn; người dân ở mọi địa bàn tiếp cận được thông tin chính thống hai chiều”. Đây là định hướng có ý nghĩa thiết thực đối với Đà Nẵng trong điều kiện địa bàn rộng, nhiều loại hình dân cư và trình độ tiếp cận công nghệ không đồng đều.

Xây dựng “thế trận tư tưởng” vững chắc từ cơ sở

Để đưa công tác tư tưởng thực sự về từng địa bàn dân cư, cần xác định rõ trách nhiệm của cấp ủy và người đứng đầu. Công tác tư tưởng không phải là nhiệm vụ riêng của cơ quan tuyên giáo và dân vận (hiện nay là Ban Tuyên giáo), mà là trách nhiệm của toàn bộ hệ thống chính trị. Mỗi cơ quan, đơn vị và cán bộ thực thi công vụ đều trực tiếp góp phần tạo dựng niềm tin của Nhân dân thông qua thái độ, trách nhiệm và kết quả công việc.

Nghị quyết số 25-NQ/TW nhấn mạnh: “Cấp ủy, tổ chức đảng, trước hết là người đứng đầu trực tiếp lãnh đạo, chỉ đạo và chịu trách nhiệm về công tác tư tưởng”. Vì vậy, cấp ủy xã, phường cần thường xuyên phân tích tình hình tư tưởng, xác định những vấn đề nổi lên ở từng địa bàn, phân công rõ người theo dõi, giải quyết và chịu trách nhiệm về kết quả.

Phát huy vai trò của bí thư chi bộ, trưởng thôn, tổ trưởng tổ dân phố, cán bộ Mặt trận, đoàn thể, già làng và người có uy tín. Đây là những người gần dân, hiểu dân, trực tiếp lắng nghe tâm tư, phát hiện những vấn đề mới nảy sinh và chuyển tải chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước bằng cách thức gần gũi, dễ hiểu.

Cán bộ cơ sở phải trở thành chủ thể dẫn dắt thông tin, thay vì chỉ chuyển tiếp văn bản hoặc thụ động xử lý sự việc. Thành phố cần thường xuyên bồi dưỡng kỹ năng nắm bắt dư luận, đối thoại, truyền thông chính sách, kiểm chứng thông tin và sử dụng nền tảng số. Mỗi cán bộ phải có khả năng giải thích rõ những vấn đề thuộc trách nhiệm của mình và chủ động cung cấp thông tin trước những vụ việc người dân quan tâm.

Nghị quyết yêu cầu: “Các vấn đề tư tưởng, dư luận xã hội phát sinh ở cơ sở được phát hiện sớm, xử lý kịp thời, hiệu quả, không để kéo dài, vượt cấp, tích tụ thành vấn đề phức tạp, điểm nóng”. Vì vậy, nắm bắt dư luận phải gắn với tiếp nhận, phản hồi và giải quyết kiến nghị. Thông tin đúng chỉ có sức thuyết phục lâu dài khi được bảo đảm bằng kết quả thực tiễn và tinh thần trách nhiệm đối với Nhân dân.

Bên cạnh phương thức tuyên truyền trực tiếp, cần kết hợp hiệu quả các kênh truyền thanh cơ sở, báo chí, trang thông tin điện tử và những nhóm cộng đồng trên nền tảng số. Nội dung thông tin phải chính xác, kịp thời, ngắn gọn, dễ tiếp nhận và phù hợp với từng nhóm dân cư. Đồng thời, cần phát huy vai trò của Nhân dân trong tiếp nhận, kiểm chứng, chia sẻ thông tin chính thống và đấu tranh với thông tin xấu độc.

Nghị quyết số 25-NQ/TW xác định: “Phát huy vai trò chủ thể của Nhân dân trong tiếp nhận, chia sẻ, lan tỏa thông tin chính thống, bảo vệ nền tảng tư tưởng của Đảng; củng cố vững chắc thế trận lòng dân”. Đây cũng là cơ sở để Đà Nẵng xây dựng “thế trận tư tưởng” rộng khắp, trong đó mỗi tổ chức đảng là một điểm tựa, mỗi cán bộ, đảng viên là một chủ thể định hướng và mỗi người dân là một thành viên tích cực.

Đưa công tác tư tưởng về cơ sở, về từng địa bàn dân cư là đưa chủ trương của Đảng đến gần hơn với cuộc sống; đồng thời đưa tâm tư, nguyện vọng của Nhân dân đến kịp thời với cấp ủy, chính quyền. Quá trình đó phải được thực hiện bằng thông tin chính xác, đối thoại chân thành, trách nhiệm cụ thể và kết quả thực chất.

Khi mỗi vấn đề phát sinh được nhận diện từ sớm, mỗi băn khoăn được giải thích thấu đáo, mỗi kiến nghị chính đáng được phản hồi và giải quyết kịp thời, niềm tin của Nhân dân sẽ được củng cố. Đây là nền tảng để xây dựng “thế trận tư tưởng” vững chắc từ cơ sở, tạo sự thống nhất và đồng thuận xã hội, góp phần đưa Đà Nẵng phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.

Chú thích:

[1] Quốc hội: Nghị quyết số 202/2025/QH15 ngày 12-6-2025 về việc sắp xếp đơn vị hành chính cấp tỉnh.

[2] Ủy ban Thường vụ Quốc hội: Nghị quyết số 1659/NQ-UBTVQH15 ngày 16-6-2025 về việc sắp xếp các đơn vị hành chính cấp xã của thành phố Đà Nẵng năm 2025.

[3] Báo cáo số 389-BC/TU ngày 4-6-2026 về sơ kết 01 năm vận hành mô hình tổ chức tổng thể của hệ thống chính trị, mô hình chính quyền địa phương hai cấp tại thành phố Đà Nẵng.

[4] Báo cáo số 155-BC/BTGDVTU ngày 29-5-2026 về sơ kết 01 năm vận hành bộ máy của hệ thống chính trị và chính quyền địa phương 2 cấp.