Phát huy quyền làm chủ của Nhân dân trong tham gia phát triển kinh tế - xã hội

Tham dự có ông Nguyễn Công Thanh, Thành ủy viên, Phó Chủ tịch HĐND thành phố. Tọa đàm còn có sự đóng góp trí tuệ của các chuyên gia hàng đầu như ThS. Bùi Văn Tiếng, Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố; ông Lê Văn Trung, Phó Chủ tịch Liên hiệp các Hội Khoa học và Kỹ thuật thành phố; TS. Phạm Đi, Giảng viên chính Học viện Chính trị Khu vực III cùng đại diện lãnh đạo chính quyền, các cơ quan tham mưu, giúp việc Thành ủy, các sở, ban, ngành, các tổ chức chính trị - xã hội thành phố, cùng các chuyên gia, nhà khoa học, nhà quản lý và đại diện Nhân dân từ cơ sở.

Phát biểu khai mạc Tọa đàm, Phó Chủ tịch Thường trực Ủy ban MTTQ Việt Nam thành phố Nguyễn Thị Thu Lan nhấn mạnh, phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là chủ trương nhất quán của Đảng, được thể chế hóa trong Hiến pháp, Luật Thực hiện dân chủ ở cơ sở và mới đây nhất là Chỉ thị số 09-CT/TW ngày 20-7-2026 của Bộ Chính trị về tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với việc thực hiện dân chủ ở cơ sở trong giai đoạn mới.

Trong bối cảnh Đà Nẵng vận hành mô hình chính quyền địa phương hai cấp và hợp nhất, mở rộng địa giới hành chính, yêu cầu đặt ra là phải đổi mới mạnh mẽ cách làm. Việc thực hiện dân chủ không thể chỉ dừng lại ở quy trình thủ tục hay công khai hình thức, mà phải tạo điều kiện để người dân thực sự tham gia vào các công việc liên quan trực tiếp đến đời sống, bảo đảm ý kiến kiến nghị được giải quyết bằng những kết quả cụ thể. Chủ trì Tọa đàm đề nghị các đại biểu tập trung thảo luận 3 nhóm vấn đề trọng tâm: giải pháp để Nhân dân tham gia thực chất vào quá trình phát triển; cơ chế giải quyết kịp thời, hiệu quả ý kiến kiến nghị của Nhân dân; và đổi mới phương thức hoạt động của Mặt trận, các tổ chức chính trị - xã hội gắn với ứng dụng công nghệ số.

Trình bày tham luận, TS. Phạm Đi (Học viện Chính trị Khu vực III) vận dụng các lý thuyết xã hội học để phân tích sự chuyển dịch từ trạng thái "được hỏi ý kiến" sang "chủ động tham gia". Tác giả chỉ ra các rào cản như tính chất thụ động, đứt gãy kênh phản hồi, chi phí tham gia cao, định kiến "gán nhãn" và sự chênh lệch giữa các tiểu vùng. Từ đó, TS. Phạm Đi đề xuất 4 nhóm giải pháp: thiết lập thể chế đối thoại hai chiều đồng kiến tạo chính sách; tối ưu hóa lợi ích vật chất và tinh thần cho người dân; bảo đảm an toàn tâm lý xã hội; giải quyết công bằng xung đột lợi ích và hỗ trợ nhóm yếu thế.

Ở góc nhìn lịch sử và quản trị, ThS. Bùi Văn Tiếng (Chủ tịch Hội Khoa học Lịch sử thành phố) nhấn mạnh việc phát huy truyền thống dòng họ, làng xã, dân tộc để xây dựng Đà Nẵng thành thành phố có ký ức. Về tạo đồng thuận xã hội, tác giả cho rằng việc hợp nhất xã, phường cần hết sức thận trọng, đạt sự đồng thuận cao và lắng nghe thấu cảm người dân. Để khơi dậy sức mạnh Nhân dân, tham luận đề xuất tạo lập thế đứng giữa lòng dân để dân biết, bàn, làm, kiểm tra, giám sát, thụ hưởng; đồng thời phát huy vai trò cầu nối thông suốt hai chiều của Mặt trận và khắc phục tình trạng phân lập giữa nói, nghe và làm.

Bên cạnh đó, Tọa đàm ghi nhận nhiều thực tiễn sinh động từ cơ sở. Các địa phương như Hòa Khánh, Bàn Thạch báo cáo việc ứng dụng AI Chatbot, Cổng 1022 phục vụ dịch vụ công và tiếp nhận phản ánh. Các xã, phường Hương Trà, Phú Ninh, Xuân Phú, Hòa Vang, Duy Nghĩa chia sẻ kinh nghiệm đối thoại "5 rõ - 5 bước", vận động giải phóng mặt bằng và huy động dân hiến đất làm đường. Mặt trận các phường Thanh Khê, Hội An, xã Tam Anh cùng Hội Phụ nữ, Thành đoàn làm rõ hiệu quả của Ban Thanh tra nhân dân, Ban Giám sát đầu tư cộng đồng và phong trào chuyển đổi số.

Phát biểu kết luận Tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Lan đánh giá cao các ý kiến tâm huyết, thẳng thắn của các đại biểu; đồng thời khẳng định việc phát huy quyền làm chủ của Nhân dân là yêu cầu xuyên suốt, Nhân dân không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà phải thực sự là chủ thể trong toàn bộ chu trình phát triển. Thời gian tới, đề nghị các cấp, các ngành nghiêm túc khắc phục tình trạng lấy ý kiến hình thức, nâng cao trách nhiệm giải trình và quy định rõ thời hạn xử lý dứt điểm các kiến nghị dân sinh. Hệ thống Mặt trận các cấp tiếp tục đổi mới phương thức tập hợp, chủ động tham gia góp ý chính sách từ sớm và kiên trì theo dõi đến cùng kết quả giải quyết sau giám sát, phản biện. Toàn bộ kết quả và đề xuất tại Tọa đàm sẽ được tổng hợp đầy đủ để tham mưu cho Thành ủy, HĐND, UBND thành phố, góp phần xây dựng một chính quyền Đà Nẵng thực sự gần dân, trọng dân và vì Nhân dân phục vụ.