KIỂM TRA, GIÁM SÁT – CHỦ ĐỘNG PHÒNG NGỪA VI PHẠM, GIỮ VỮNG KỶ LUẬT, KỶ CƯƠNG CỦA ĐẢNG

Thứ nhất, kiểm tra, giám sát là yêu cầu tất yếu trong xây dựng, chỉnh đốn Đảng

Kiểm tra, giám sát không chỉ nhằm phát hiện, xem xét và xử lý vi phạm mà còn là phương thức quan trọng để phòng ngừa, cảnh báo, chấn chỉnh những hạn chế, khuyết điểm ngay từ khi mới phát sinh. Nếu thiếu kiểm tra, giám sát hoặc thực hiện không nghiêm túc, những hạn chế có thể kéo dài, khuyết điểm không được khắc phục kịp thời và vi phạm có thể phát triển thành hậu quả nghiêm trọng hơn.

Quy định số 21-QĐ/TW ngày 11/4/2026 của Ban Chấp hành Trung ương về công tác kiểm tra, giám sát và kỷ luật của Đảng là căn cứ quan trọng để tổ chức thực hiện nhiệm vụ này. Yêu cầu đặt ra là phải tiến hành kiểm tra, giám sát đúng nguyên tắc, thẩm quyền, quy trình; bảo đảm khách quan, công tâm, chính xác; kịp thời phát hiện, ngăn chặn và xử lý vi phạm, đồng thời bảo vệ tổ chức đảng, đảng viên thực hiện đúng quy định. Vì vậy, chất lượng công tác kiểm tra, giám sát không thể chỉ đo bằng số lượng cuộc kiểm tra, giám sát hoặc số trường hợp bị xử lý, mà trước hết phải được thể hiện ở khả năng phát hiện đúng vấn đề, ngăn ngừa vi phạm, khắc phục hạn chế và nâng cao ý thức tự giác chấp hành của tổ chức đảng, đảng viên.

Thứ hai, kiểm tra, giám sát phải có trọng tâm, trọng điểm

Muốn công tác kiểm tra, giám sát đạt hiệu quả, trước hết phải xác định đúng nội dung cần kiểm tra, giám sát trên cơ sở chức năng, nhiệm vụ, tình hình thực tế và những vấn đề cần tập trung lãnh đạo, chỉ đạo. Việc xây dựng chương trình, kế hoạch phải tránh hình thức, dàn trải; đồng thời phải gắn kết quả kiểm tra, giám sát với trách nhiệm khắc phục hạn chế, khuyết điểm của tổ chức và cá nhân có liên quan.

Đối với Đảng bộ Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng, nội dung kiểm tra, giám sát cần tập trung vào việc chấp hành Điều lệ Đảng, nguyên tắc tổ chức và sinh hoạt đảng; thực hiện nhiệm vụ đảng viên; giữ gìn phẩm chất chính trị, đạo đức, lối sống; trách nhiệm nêu gương; chấp hành chủ trương, quy định của Đảng và pháp luật của Nhà nước.

Đặc biệt, cần coi trọng việc tự kiểm tra, tự giám sát của mỗi đảng viên. Tổ chức đảng thực hiện tốt nhiệm vụ kiểm tra, giám sát là điều kiện cần; nhưng ý thức tự giác chấp hành, chủ động nhận diện và sửa chữa khuyết điểm của từng đảng viên mới là yếu tố quan trọng bảo đảm tính bền vững của kỷ luật, kỷ cương trong Đảng.

Thứ ba, đối với đảng viên - luật sư, phải gắn kiểm tra, giám sát với các chuẩn mực pháp luật và đạo đức nghề nghiệp

Đảng viên là luật sư có đặc thù vừa thực hiện nghĩa vụ của người đảng viên, vừa hành nghề trong một lĩnh vực đòi hỏi cao về tính độc lập, trung thực, trách nhiệm và tuân thủ pháp luật. Vì vậy, việc kiểm tra, giám sát cần được đặt trong mối liên hệ giữa trách nhiệm đảng viên với nghĩa vụ pháp lý và chuẩn mực nghề nghiệp, nhưng phải bảo đảm phân định rõ phạm vi, thẩm quyền và căn cứ xem xét.

Điều 5 Luật Luật sư quy định các nguyên tắc hành nghề luật sư; Điều 9 quy định các hành vi bị nghiêm cấm. Cùng với đó, Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam ban hành kèm Quyết định số 201/QĐ-HĐLSTQ ngày 13/12/2019 của Hội đồng Luật sư toàn quốc xác lập những chuẩn mực về đạo đức, ứng xử và trách nhiệm nghề nghiệp của luật sư. Đây là những căn cứ quan trọng để nhận diện, xem xét các biểu hiện có liên quan đến việc tuân thủ pháp luật và chuẩn mực hành nghề của đảng viên - luật sư.

Chẳng hạn, khi có phản ánh về việc luật sư tiết lộ thông tin khách hàng, có hành vi thiếu trung thực, không thực hiện đúng nghĩa vụ nghề nghiệp hoặc có biểu hiện vi phạm quy tắc đạo đức, cần xác minh nội dung phản ánh, đối chiếu với quy định cụ thể và đánh giá trên cơ sở tài liệu, chứng cứ có liên quan. Không thể chỉ dựa vào phản ánh một chiều để kết luận vi phạm; cũng không được bỏ qua dấu hiệu cần kiểm tra chỉ vì người bị phản ánh là luật sư hoặc có vị trí trong tổ chức.

Đồng thời, cần phân biệt giữa sai sót nghiệp vụ, vi phạm đạo đức nghề nghiệp, vi phạm pháp luật và vi phạm kỷ luật Đảng. Các vấn đề này có thể liên quan với nhau nhưng không đồng nhất. Việc xem xét trách nhiệm đảng viên phải căn cứ quy định của Đảng, tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân, động cơ và trách nhiệm của cá nhân; việc xem xét trách nhiệm pháp lý hoặc kỷ luật nghề nghiệp phải do cơ quan, tổ chức có thẩm quyền thực hiện theo quy định.

Phân định đúng như vậy không làm giảm tính nghiêm minh của công tác kiểm tra, giám sát, mà ngược lại, bảo đảm mọi kết luận đều có căn cứ, đúng người, đúng hành vi, đúng thẩm quyền; đồng thời bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của cá nhân, tổ chức có liên quan.

Thứ tư, nâng cao hiệu quả kiểm tra, giám sát bằng việc theo dõi đến cùng kết quả khắc phục

Một hạn chế thường gặp trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát là việc phát hiện khuyết điểm nhưng chưa chú trọng đúng mức đến trách nhiệm và thời hạn khắc phục. Nếu kết luận đã được ban hành nhưng không được theo dõi, đôn đốc và đánh giá kết quả thực hiện thì hiệu quả phòng ngừa khó được bảo đảm. Do đó, Đảng ủy Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng xác định rõ những lĩnh vực, nội dung trọng tâm cần tập trung kiểm tra, giám sát; chủ động nắm tình hình, kịp thời xem xét những vấn đề phát sinh; yêu cầu khắc phục cụ thể đối với hạn chế, khuyết điểm đã được chỉ ra và theo dõi kết quả thực hiện. Đối với nội dung vượt thẩm quyền, cần báo cáo, đề xuất cấp có thẩm quyền xem xét, giải quyết theo quy định.

Bên cạnh đó, cần tăng cường phổ biến các quy định mới của Đảng, pháp luật về luật sư và Bộ Quy tắc Đạo đức và Ứng xử nghề nghiệp luật sư Việt Nam; đưa những vấn đề thiết thực trong sinh hoạt đảng và hoạt động hành nghề vào nội dung trao đổi, quán triệt, giúp đảng viên nhận thức đầy đủ trách nhiệm, chủ động phòng ngừa sai sót và nâng cao ý thức tự giác chấp hành.

Thứ năm, giữ vững kỷ luật, kỷ cương phải bắt đầu từ trách nhiệm của mỗi tổ chức đảng và đảng viên

Kỷ niệm 78 năm Ngày truyền thống Ngành Kiểm tra Đảng (16/10/1948 - 16/10/2026) không chỉ là dịp ôn lại truyền thống mà còn đặt ra yêu cầu tiếp tục nâng cao nhận thức và trách nhiệm trong thực hiện nhiệm vụ kiểm tra, giám sát. Đối với Đảng bộ Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng, yêu cầu đó tiếp tục được cụ thể hóa bằng việc thực hiện nghiêm các quy định của Đảng, phát huy tinh thần tự kiểm tra, tự giám sát, chủ động phát hiện và khắc phục hạn chế, khuyết điểm; đồng thời gắn trách nhiệm đảng viên với việc tuân thủ pháp luật và chuẩn mực đạo đức nghề nghiệp luật sư.

Kiểm tra, giám sát phải nghiêm minh nhưng không cực đoan, phòng ngừa nhưng không buông lỏng; bảo đảm khách quan, đúng căn cứ, thẩm quyền và đúng quy định. Qua đó, giữ vững kỷ luật, kỷ cương của Đảng, xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh và nâng cao trách nhiệm chính trị, đạo đức nghề nghiệp của đội ngũ đảng viên - luật sư.

Phát huy truyền thống 78 năm của Ngành Kiểm tra Đảng, Đảng ủy Đoàn Luật sư thành phố Đà Nẵng cần tăng cường kiểm tra, giám sát gắn với chấp hành kỷ luật Đảng, tuân thủ pháp luật và đạo đức nghề nghiệp; chủ động phòng ngừa, kịp thời chấn chỉnh, xử lý vi phạm, đề cao tự kiểm tra, tự sửa chữa, góp phần xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong tình hình mới./.