Sẵn sàng phương án ứng phó mưa bão

Thành phố triển khai các giải pháp, bảo đảm phương châm “4 tại chỗ”, gia cố, bảo vệ di tích... nhằm chủ động ứng phó mùa mưa bão, nhất là trong bối cảnh thiên tai ngày càng khó lường.

CHUẨN BỊ CHU ĐÁO NHÂN LỰC, VẬT LỰC

Chủ động rà soát hồ đập, các điểm xung yếu, kiện toàn Ban Chỉ huy phòng thủ dân sự các cấp, mua sắm trang thiết bị, xác định rõ cơ chế chỉ huy và phối hợp liên lực lượng vận hành thông suốt... đã và đang được các ngành, địa phương thực hiện nhằm bảo vệ tuyệt đối an toàn tính mạng, tài sản của nhân dân trước thiên tai.

CHUẨN BỊ TỪ ĐẦU

Ông Trương Xuân Tý, Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường cho biết, hệ thống thủy lợi trên địa bàn thành phố hiện có 92 hồ chứa nước, 917 đập dâng, 269 trạm bơm, hơn 4.140km kênh mương và 104,44km đê (bao gồm 45,93km đê sông và 58,51km đê cửa sông). Để chủ động ứng phó trong mùa mưa bão năm 2026, sở đã tham mưu UBND thành phố chỉ đạo các đơn vị quản lý rà soát hiện trạng, khắc phục hư hỏng, đánh giá an toàn đập và khả năng tích nước của các hồ chứa; đồng thời tổ chức vận hành thử các công trình điều tiết lũ.

Trong 6 tháng đầu năm 2026, các đơn vị, địa phương đã đầu tư 12,3 tỷ đồng mua sắm phương tiện, trang thiết bị chuyên dụng phục vụ phòng thủ dân sự. Trong đó, Công an thành phố cấp phát 23 loại vật tư, trang thiết bị với kinh phí 1,9 tỷ đồng, nâng cao năng lực thường trực, sẵn sàng ứng phó sự cố.

Bài học kinh nghiệm từ các đợt thiên tai trước đây đã được cụ thể hóa bằng những giải pháp thiết thực ở các địa phương. Bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, Chủ tịch UBND phường Điện Bàn chia sẻ, để khắc phục hạn chế về phương tiện cứu hộ, năm nay địa phương chủ động xã hội hóa 3 ca nô và tiếp nhận 2 chiếc do Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố và Công an thành phố trang bị. Phường cũng thành lập đội ghe cứu hộ gồm 13 chiếc, hỗ trợ kinh phí xăng dầu, áo phao và cử 7 cán bộ tham gia khóa đào tạo cấp chứng chỉ điều khiển phương tiện thủy nội địa.

VÌ SỰ AN TOÀN CỦA NHÂN DÂN

Chủ động phương án ứng phó mùa mưa bão năm 2026, Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố đã tập trung triển khai khảo sát, tập kết ca nô tại các hướng trọng yếu, khu vực giáp ranh dễ bị chia cắt như Đại Lộc, Hội An, Điện Bàn. Tăng cường hiệu lực chỉ huy, phân công các đồng chí phó tham mưu trưởng trực tiếp phụ trách từng cụm xã. Bên cạnh đó, thành phố phối hợp với các cơ sở đào tạo mở lớp huấn luyện lái ca nô tại chỗ cho khoảng 500 người; khẩn trương xây dựng thao trường huấn luyện cứu hộ, cứu nạn và chủ động phương án vận chuyển, dự trữ lương thực, thực phẩm tại các vùng núi cao có nguy cơ bị sạt lở, cô lập kéo dài.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường, kết quả khảo sát từ các cơ quan nghiên cứu khoa học cho thấy khu vực miền núi Đà Nẵng hiện có khoảng 163 điểm có nguy cơ cao xảy ra sạt lở đất. Để chủ động ứng phó, UBND thành phố chỉ đạo các ngành, địa phương khẩn trương rà soát, cập nhật các vùng rủi ro, tuyệt đối không bố trí sắp xếp dân cư tại các khu vực nguy hiểm. Đồng thời lực lượng chức năng đẩy mạnh lắp đặt biển cảnh báo, hướng dẫn cấp xã lập bản đồ rủi ro thiên tai và xây dựng chi tiết phương án sơ tán dân theo từng cấp độ.

Phát biểu tại hội nghị triển khai nhiệm vụ phòng thủ dân sự 6 tháng cuối năm vừa được tổ chức, Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch UBND thành phố Nguyễn Mạnh Hùng, Trưởng ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự thành phố, yêu cầu các cơ quan, đơn vị, địa phương tiếp tục kiện toàn Ban Chỉ huy Phòng thủ dân sự các cấp, xác định rõ cơ chế chỉ đạo, phân cấp hợp lý và đề cao trách nhiệm người đứng đầu; phân công cụ thể từng thành viên phụ trách thôn, khối phố. Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố chủ trì tham mưu thành lập và trang bị đầy đủ điều kiện cho 5 sở chỉ huy tiền phương do các Phó Chủ tịch UBND thành phố trực tiếp chỉ huy tại các địa bàn trọng yếu.

Các địa phương khẩn trương hoàn thiện kế hoạch phòng chống thiên tai giai đoạn 2026 - 2030 và phương án ứng phó theo từng cấp độ rủi ro. Trong đó, trọng tâm là xây dựng bản đồ rủi ro và nắm chắc từng hộ dân trong khu vực nguy cơ cao để chủ động phương án sơ tán. Việc sơ tán phải xác định rõ đối tượng ưu tiên, lộ trình, lực lượng và phương tiện hỗ trợ; đồng thời bảo đảm nhu yếu phẩm cũng như an ninh trật tự. Trường hợp tình huống vượt quá khả năng tại chỗ, các địa phương phải chủ động đề xuất lực lượng chi viện kịp thời.

GIA CỐ, BẢO VỆ DI TÍCH

Đà Nẵng hiện có 565 di sản văn hóa vật thể các loại, hầu hết có tuổi đời hàng trăm năm; ngành văn hóa và các địa phương đang triển khai quyết liệt các phương án phòng chống nhằm hạn chế thấp nhất tác động do mưa bão.

KHẨN TRƯƠNG GIA CỐ DI TÍCH XUỐNG CẤP

Những ngày qua, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An đang khẩn trương gia cố, chống đỡ căn nhà cổ tại địa chỉ 52 Nguyễn Thái Học và chống đỡ di tích cấp quốc gia đình Sơn Phong. Đây là 2 di tích ở phường Hội An đối diện nguy cơ cao bị tác động, hư hỏng trong mùa mưa bão năm nay. Trong đó, căn nhà số 52 Nguyễn Thái Học tình trạng khá nghiêm trọng với hệ mái ngói âm dương nếp nhà trước, sau bị hư hỏng, dột nhiều nơi; diềm mái và bờ chảy vị trí phía trước mặt đứng đã bị tụt và rơi xuống đất, tường bên trong nhà bị nghiêng...

Từ cuối tháng 7/2026, Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An tiến hành tổ chức rà soát, kiểm tra các di tích trong phố cổ. Kết quả, thống kê được 28 di tích xuống cấp, bao gồm 10 di tích xuống cấp nghiêm trọng, 13 di tích xuống cấp nặng và 5 di tích xuống cấp nhẹ. Đáng lo ngại, nhiều di tích đã được gia cố từ các năm trước đến nay hầu như không còn khả năng chống đỡ cần phải nhanh chóng hạ giải trùng tu, như di tích số 12/11 Bạch Đằng, số 9 Nguyễn Huệ, số 7/2 Nguyễn Huệ, số 9 Phan Châu Trinh, số 23 Tiểu La, số 26 Trần Quý Cáp, số 76/18 Trần Phú…

Theo Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An, ngoài căn nhà số 52 Nguyễn Thái Học đang tu bổ, thì 18/28 công trình còn lại cũng phải gia cố khẩn cấp, tuy nhiên trong bối cảnh hiện nay, trước mắt chủ di tích cần tự chống đỡ, riêng với 9 di tích không còn khả năng chống đỡ nên có giải pháp hạ giải nhằm bảo đảm an toàn khi mùa mưa bão đang đến gần. Gắn với đó là xây dựng phương án di dời cục bộ 15 di tích (di dời người từ những chỗ không an toàn đến chỗ an toàn trong phạm vi di tích), di dời người ra khỏi phạm vi 12 di tích.

Ông Phạm Phú Ngọc, Giám đốc Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An nói, việc chống đỡ cũng chỉ là giải pháp tạm thời, về lâu dài cần có giải pháp quyết liệt để trùng tu vững chắc những công trình này. “Đơn vị đang tham mưu Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch trình HĐND thành phố cơ chế hỗ trợ 100% kinh phí để giải quyết dứt điểm những di tích có nguy cơ nghiêm trọng, nhất là những di tích thuộc quyền sở hữu tập thể như nhà thờ tộc họ. Dự trù kinh phí trùng tu mỗi di tích dao động từ 1-2 tỷ đồng, với di tích lớn khoảng 3-4 tỷ đồng”, ông Ngọc thông tin.

LO TRƯỚC MỘT BƯỚC

Thành phố Đà Nẵng hiện có 565 di sản văn hóa vật thể các loại. Tại Di sản văn hóa thế giới Mỹ Sơn, đến nay việc xây dựng phương án phòng chống bão lũ đã hoàn thành bám sát tình hình thực tế, như tổ chức phát quang, khơi thông dòng suối Khe Thẻ; kiểm tra và rà soát di tích, đánh giá tình trạng gạch, vữa, mái và nền các đền tháp trước mùa mưa bão, sớm phát hiện các nguy cơ sạt lở hoặc nứt gãy do tác động thời tiết cực đoan; phân công lực lượng túc trực phòng chống bão lũ, theo dõi sát sao diễn biến thời tiết, mực nước Khe Thẻ, sẵn sàng xử lý ngay các tình huống khẩn cấp.

Tại khu phố cổ, mới đây Trung tâm Bảo tồn di sản văn hóa thế giới Hội An đã gửi văn bản đến UBND phường Hội An đề nghị hỗ trợ thông báo đến các chủ di tích/nhà ở, hộ kinh doanh trong khu phố cổ, nhất là với các di tích xuống cấp đã được khảo sát và chống đỡ qua các năm; chủ động kiểm tra toàn bộ tình trạng di tích/nhà; tự chống đỡ di tích/nhà ở, cắt tỉa cây xanh nằm trong khuôn viên gia đình, tránh ảnh hưởng khi có bão lụt xảy ra, đặc biệt không sinh hoạt tại các vị trí xuống cấp nguy hiểm và chủ động di dời đến nơi an toàn khi có bão lụt.

Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch cho hay, thời gian qua đơn vị đã gửi văn bản đến các địa phương, đơn vị quản lý trên địa bàn thành phố đề nghị báo cáo tình hình di tích trên địa bàn quản lý cùng nhu cầu cần hỗ trợ. Đến nay, khoảng 36 xã, phường, đơn vị quản lý di tích đã gửi báo cáo về với 231 đề nghị. Trên cơ sở này, sở đã tổng hợp theo 5 nhóm di tích ưu tiên tu bổ từ cao đến thấp, lập danh mục cụ thể, đồng thời chỉ đạo Ban Quản lý Di tích và Danh thắng thành phố phối hợp các phòng liên quan của sở thành lập tổ khảo sát đánh giá tình hình thực tế tại cơ sở, dự kiến sẽ tiến hành khảo sát trong tháng 8.

Ngoài kiểm tra thực trạng di tích trước mùa mưa bão, hoạt động này cũng nằm trong kế hoạch tu bổ chống xuống cấp di tích giai đoạn từ nay đến năm 2030. Dựa trên kết quả khảo sát, những di tích chưa được ghi kế hoạch vốn sẽ được sở tham mưu thành phố đăng ký vốn để triển khai, riêng những dự án nhỏ có thể giao về các địa phương cân đối ngân sách xử lý. Đồng thời sở có văn bản giao các địa phương chủ động, nâng cao ý thức trách nhiệm bảo vệ di tích trong mùa mưa bão năm 2026.

TĂNG CƯỜNG PHƯƠNG TIỆN CỨU HỘ

Nằm bên sông Thu Bồn, xã Gò Nổi là một trong những địa bàn thường xuyên chịu ảnh hưởng bởi mưa lớn, ngập lụt, chia cắt. Trong trận lũ cuối năm 2025, hàng trăm nhà dân của xã đã bị ngập sâu, nhiều khu dân cư bị cô lập. Tuy nhiên, công tác tiếp ứng, cứu hộ gặp khó khăn do thiếu phương tiện ghe, xuồng. Rút kinh nghiệm, năm nay địa phương xác định bổ sung phương tiện cứu hộ là một trong những nhiệm vụ trọng tâm trước mùa mưa bão. Thông qua vận động, cuối tháng 12/2025, Hội đồng hương Gò Nổi tại Thành phố Hồ Chí Minh đã trao tặng 5 ca nô composite, tổng trị giá 105 triệu đồng, phục vụ công tác cứu hộ, cứu nạn.

Ông Hà Văn Minh, Trưởng phòng Kinh tế xã Gò Nổi nhìn nhận, việc trang bị phương tiện cứu hộ tại chỗ sẽ giúp địa phương chủ động hơn trong những tình huống nước lũ dâng cao, giao thông bị chia cắt. Các ca nô này được bố trí về những thôn thấp lũ nhằm giúp người dân có thể chủ động ứng phó. Bên cạnh đó, năm nay, xã Gò Nổi cũng được Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố hỗ trợ một ca nô lớn, cơ bản đáp ứng yêu cầu cứu hộ trên địa bàn. Địa phương cũng phối hợp với Viettel trang bị điện thoại chuyên dụng để nhắn tin phục vụ thành viên Ban Chỉ huy Phòng chống thiên tai và các trưởng thôn trong trường hợp mạng điện thoại bị gián đoạn do mưa lũ, sạt lở hoặc mất điện trên diện rộng.

Tại phường Điện Bàn, bà Nguyễn Thị Thúy Hằng, Chủ tịch UBND phường cho biết, năm nay địa phương được Bộ Chỉ huy Quân sự thành phố cấp một ca nô, đồng thời đã vận động xã hội hóa thêm 3 ca nô composite. Riêng tại các tổ dân phố, phường cũng thành lập đội ghe trưng dụng phương tiện tại chỗ của người dân, sẵn sàng tham gia vận chuyển, cứu hộ khi có tình huống. Bên cạnh đó, máy phát điện cũng được bố trí tại một số cơ quan nhằm giúp chủ động duy trì hoạt động trong trường hợp mất điện.

Thực tế tại nhiều địa phương cho thấy, sau trận lũ lớn năm 2025, việc bổ sung phương tiện đường thủy đã trở thành yêu cầu cấp thiết. Tuy nhiên, phương tiện chỉ phát huy hiệu quả khi đi cùng lực lượng được đào tạo, có kỹ năng và đủ điều kiện điều khiển. Tại xã Hà Nha, vùng thường xuyên chịu ảnh hưởng nặng bởi lũ lụt, từ đầu năm phương án ứng phó đã được xây dựng, như ưu tiên di dời người già, phụ nữ, trẻ em, người bệnh đến các cơ quan, trường học và khu vực cao ráo, an toàn; bố trí kinh phí mua sắm 2 ca nô chuyên dụng... Tương tự, xã Đại Lộc cũng đầu tư 3 ca nô từ nguồn xã hội hóa và sửa chữa một ca nô cũ để sẵn sàng sử dụng khi xảy ra ngập lụt.

NÂNG CAO NĂNG LỰC ỨNG PHÓ

Ông Nguyễn Chí Công, Phó Chủ tịch UBND xã Duy Xuyên thông tin, địa phương đã hoàn thiện phương án ứng phó thiên tai theo từng cấp độ rủi ro. Không chỉ tăng cường tuyên truyền, tập huấn phòng chống thiên tai và tìm kiếm cứu nạn bằng nhiều hình thức như họp dân, phát thanh, đăng tải thông tin trên Zalo, Facebook, xã còn bố trí kinh phí mua sắm dụng cụ, áo phao, phao cứu sinh trang bị cho người dân và lực lượng xung kích. Đặc biệt, xã đã lắp đặt hệ thống cảnh báo lũ thông minh tại thôn Phú Bông và Kiệu Châu nhằm theo dõi, cảnh báo kịp thời mực nước dâng tại những khu vực thường xuyên ngập sâu, giúp người dân chủ động sơ tán và bảo vệ tài sản.

Xã Hòa Tiến cũng đã hoàn thành phương án ứng phó thiên tai theo hướng sát thực tế từng khu vực gắn với kịch bản chi tiết như: di dời người dân vùng thấp đến nơi an toàn; phối hợp với ngành điện bảo đảm cung cấp điện khi có sự cố xảy ra... Dù vậy, theo ông Nguyễn Kế Nghiệp, Phó trưởng phòng Kinh tế xã Hòa Tiến, nỗi lo nhất của địa phương chính là việc thiếu người điều khiển ca nô có chứng chỉ đúng quy định, địa phương cũng đang đề xuất mua 3 ca nô chuyên dụng. Do đó, việc mở các lớp đào tạo, bồi dưỡng kỹ năng điều khiển phương tiện ca nô cũng như tập huấn nghiệp vụ phòng chống thiên tai, tìm kiếm cứu nạn cần được các cấp, ngành liên quan nhanh chóng triển khai.

Tại các xã miền núi Đà Nẵng, tuy ít đối diện tình trạng ngập lũ, nhưng với mùa mưa kéo dài cũng làm gia tăng nguy cơ lũ quét, sạt lở đất, đá rơi và chia cắt giao thông. Tại xã La Êê, dự báo mùa mưa bão năm nay sẽ có 36 điểm xung yếu có nguy cơ sạt lở. Vì vậy, ngoài thành lập các lực lượng xung kích và trang bị phương tiện cứu hộ, địa phương cũng xây dựng phương án huy động lực lượng theo phương châm “4 tại chỗ”, bảo đảm xử lý tình huống ngay từ những giờ đầu.

Rút kinh nghiệm từ những trận mưa lũ năm 2025, năm nay công tác chuẩn bị ứng phó thiên tai được các địa phương triển khai theo hướng chủ động và sát thực tế hơn. Việc chuẩn bị từ sớm, xác định đúng những điểm xung yếu, bảo đảm phương tiện và con người tại chỗ sẽ là yếu tố quan trọng giúp chính quyền và người dân nâng cao khả năng chống chịu trước thiên tai, giảm thiểu thiệt hại, bảo vệ tính mạng và tài sản hiệu quả.